“Neem nou sociale zekerheid. De jongeren hebben altijd bijgedragen om de ouderen te steunen. Vroeger hielpen de jongeren de ouderen uit plichtsbesef en een gevoel van liefde. Zij dragen nu bij aan de steun van iemands anders ouders vanwege dwang of angst. De vrijwillige steun versterkte de familiebanden; de gedwongen steun verzwakte deze.”
Milton Friedman

Het verschil tussen publieke versus private uitgaven in 30 seconden

Door Gèr van Gils

2 augustus 2018

Overheidsuitgaven zijn schadelijk voor de welvaart. Politici en bureaucraten hebben immers weinig redenen om geld verstandig uit te geven. 

Arbeid en kapitaal worden onproductief verdeeld omdat mensen in de publieke sector zich over het algemeen laten leiden door politieke motieven en niet door productiviteitsoverwegingen.

In de particuliere sector daarentegen is er een krachtig stimulans om verstandig om te springen met de beschikbare middelen. 

De enige manier om in een vrije markt inkomen te verdienen is door de productie van goederen en diensten waar anderen waarde aan hechten en in ruil iets voor over hebben. Dit genereert de meeste welvaart voor de samenleving.

Wanneer de overheid geld verdeelt, kun je je positie alleen verbeteren door iets van anderen af te pakken. In een markteconomie verbeter je positie door anderen te dienen.

Met andere woorden, verlicht eigenbelang (je kunt het zelfs “hebzucht” noemen als je wilt) wordt productief gekanaliseerd in een vrije markt systeem, zoals Adam Smith enkele honderden jaren geleden al opmerkte:

“Het is niet dankzij de welwillendheid van de slager, de brouwer of de bakker dat we op ons diner kunnen rekenen, maar dankzij hun zorg voor hun eigenbelang.”


Het volgende schema, afkomstig van Reddit Libertarian, brengt het verschil tussen private en publieke uitgaven perfect in kaart.




Mensen in de particuliere sector maken hun aankoopbeslissingen over het algemeen in het linker bovenste kwadrant (1), terwijl mensen in de overheidssector hun beslissingen over het algemeen volgens de regels in het rechter onderste kwadrant maken.

Bronnen: danieljmitchell.wordpress.com, Reddit Libertarian

Dit artikel verscheen eerder op Mises.nl

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl