Het kritisch vermogen van Ferry Mingelen

Door Huib Bruynzeels

20 september 2004

Jl. maandag 30 Augustus was er een item over de Betuwelijn op de televisie bij NOVA. In Amerika is er een auto met die naam van de markt gehaald omdat ‘NOVA’ in het Spaans ‘gaat niet’ betekent, maar dit terzijde. Het deskundige commentaar werd zoals gebruikelijk verzorgd door Ferry Mingelen. De basis van Mingelens betoog was: “Er is een Deense hoogleraar langsgekomen, die zeer bekend is op het gebied van grote overheidsprojecten. Deze heeft zelf gezegd dat een kostenoverschrijding, voor een spoorlijn, van 40 % heel normaal is. “In Nederland komt dat redelijk uit”, want de Betuwelijn gaat “van minder dan 2, naar meer dan 4 miljard”.

Nu wordt het interessant. Ferry Mingelen, de NOVA-voorlichter, gaat ons voorrekenen. Jeroen Pauw heeft kort daarvoor gesproken over 1,1 miljard euro geraamd en 4,7 miljard waar de teller nu al op staat. Dat moeten dezelfde cijfers zijn als waar Mingelen zich met zijn “van minder dan 2, naar meer dan 4 miljard” op baseert. Maar zelfs met Mingelens vreemde kronkel-vergelijking is het geen 40 % maar 100 % overschrijding. Maar waarom vertelt Mingelen niet gewoon dat de kostenstijging is gegaan van 1,1 naar 4,7 miljard ? Dat is wel zo eerlijk, en dan hebben we het toch al gauw over een kosten overschrijding van 327%. Dat is andere koek dan de 40 % van de Deense professor. En als we de overschrijding berekenen op basis van de cijfers die op de NOVA-website staan (1,1 miljard euro begroot en de teller staat nu op 6,3 miljard euro), dan praten we over een overschrijding van het budget van maar liefst 475%. Een overschrijding die 11 maal zo veel is als de 40% die volgens de befaamde Deense hoogleraar, internationaal gangbaar is.

Maar nu moet niet verwacht worden dat de opgetrommelde Deense hoogleraar het staatsoptreden van een kritisch kanttekening voorziet. Integendeel. Ferry Mingelen weet zalvend te melden dat de Deense hoogleraar gezegd heeft dat ze in Nederland “de kosten redelijk onder controle hebben”. Waarop die “redelijke controle” is gebaseerd, en wat er voor nodig is om de professor te laten spreken over kosten die niet meer redelijk onder controle zijn, is niet duidelijk. Maar 475% overschrijding, oftewel 11 maal zoveel als internationaal gebruikelijk, is zowel voor de professor als voor Mingelen geen reden om de kijker duidelijk te maken dat hier “iets bijzonders” aan de hand is. Nee, de boodschap is veeleer, die van “Gij kunt rustig gaan slapen, het is hier allemaal redelijk onder controle”. Dit staat dan nog geheel los van het feit dat als die spoorlijn er dan ligt, deze geen enkel economisch nut dient, en de verladers er mogelijk alleen met subsidies naar toe te trekken zijn en de teller dus alsmaar verder doortikt.

Ferry Mingelen heeft of absoluut geen idee van cijfers, en dit is dan nog het beste scenario, of hij weet wel heel goed hoe de vork in de steel zit en sust de kijker expres in slaap. In ieder geval is dit het bedenkelijke niveau waar wij het in Nederland mee moeten doen, waar het gaat om de tv-journalistieke controle van de macht. NOVA – gaat niet.

Huib Bruynzeels

Gerelateerde links:
- De NOVA-uitzending
- Staatsjournaal

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl