“Hoe onschuldig iets ook is, zodra het wettelijk wordt verboden, denken mensen dat het verkeerd is.”
W. Somerset Maugham

Wat Gedijt en Wat Sterft Tijdens Oorlog

Door Mark Thornton

25 juni 2004

Het wordt vaak beweerd dat oorlog goed is omdat het de menselijke eigenschappen van moed, dapperheid en patrottisme naar voren brengt. Oorlog zorgt voor spannende tijden, stelt ons uithoudingsvermogen op de proef, en stelt ons in staat om ons lot te bereiken. Oorlog kan ons zelfs uit economische depressies halen! Niets is minder waar.

Oorlog is wat dieren met elkaar doen. Het is dodelijk en destructief. Het voorkomt dat we onze doelen opbouwen en bereiken, en het verlaagt ons tot het niveau van wilde beesten. Het vernietigt samenwerking en handel, en vervangt vreedzame, vrijwillige interactie met dwang. Persoonlijke en familiebanden worden verbroken, terwijl eigendomsrechten worden genegeerd of met voeten getreden. Smaakvolle kunst, literatuur, muziek, en cultuur in het algemeen, worden opzijgeduwd of vervangen door primitieve en barbaarse substituten. Politiemacht, economische interventie, en nationalisme gedijen. Inflatie is datgene wat oorlog mogelijk maakt, maar het maakt het normale economische leven tot een nachtmerrie. Oorlog is voedsel voor de Staat, niet voor het welzijn van de mensheid.

Kunnen de Verenigde Staten terecht beschouwd worden als een deelnemer aan het dierlijke en barbaarse gedrag van een totale oorlog? Nee, niet echt. Het zou correcter zijn om te zeggen dat de Verenigde Staten de pionier is in het overnemen van de ideologie van een totale oorlog. Amerika was één van de eerste deelnemers aan een totale oorlog, en een van de leidende ontwikkelaars van de methoden ervan.

Generaal William Tecumseh Sherman en zijn mede-generaals van de Union deden mee aan de opzettelijke genocide van een totale oorlog tijdens de zogenaamde "Burgeroorlog" in Amerika. Hij zei expliciet dat hij de vooroorlogse klasse van plantagewerkers wilde vernietigen. Maar eerst ontwikkelde en perfectioneerde hij zijn technieken tijdens de oorlog tegen de Seminolen in Florida jaren terug. Zijn methoden aldaar waren onder andere het vernietigen van huizen, gewassen, en voedselvoorraden; het vervuilen van watervoorraden; en het doden van vrouwen en kinderen, alle methoden die de Union Army gedurende de 19de eeuw zou blijven toepassen.

WOI was zeker een totale oorlog op zijn slechtst, evenals WOII. Hitler, Churchill en Roosevelt keurden allemaal het onophoudelijke en ondiscriminerende werpen van bommen op burgers goed. Truman autoriseerde de verbranding van meer dan een kwart miljoen burgers, voornamelijk vrouwen en kinderen. Je kunt proberen te beweren dat deze acties efficiënt, effectief, of noodzakelijk waren, maar je kunt niet ontkennen dat ze barbaars waren. We houden er niet van om onszelf als barbaars te beschouwen, en misschien is Amerika niet het meest barbaarse land, maar we zijn niettemin barbaars in oorlogstijd.

'[Ludwig von Mises] toonde aan dat oorlog het resultaat is van interventionisme, protectionisme, en de verzorgingsstaat.'
Ludwig von Mises, econoom van de Oostenrijke School, toonde aan dat vrede het enige beleid dat consistent is met de mensheid. Hij toonde aan dat oorlog het resultaat is van interventionisme, protectionisme, en de verzorgingsstaat. Hij laat ons bovendien zien dat vrede alleen bereikt kan worden met een consistente ideologie en een persistent beleid van laissez faire.

Een waarschuwende opmerking: wanneer we de gevolgen van oorlog beschrijven is het belangrijk om onderscheid te maken tussen oorlog en recessie. Ook al zijn hun oorzaken met elkaar verbonden en zijn beide vanuit economisch opzicht slecht, toch is het belangrijk om de twee gescheiden te houden.

Algemene Effecten van Oorlog
Wat sterft Wat gedijt
Privacy Bedrog
Kennis Propaganda
Markt Overheid
Vrijwilligheid Macht
Vrijheid Veiligheid
Ondernemers Politici
Arbeid Bureaucratieën
Burgers Belangengroepen
Sparen Consumptie
Behoud Vernietiging
Kapitaal Depreciatie
Voortreffelijkheid Imitatie
Technologie Kannibalisatie
Cultuur Overleving
Degelijk geld Inflatie
Familie Prostitutie
Baby's Bommen
Gezondheid Honger
Maatschappij Krankzinnigheid
Leven Dood


HET GEVAL VAN VIER ECONOMIEËN

Het Bedrijfsleven: Land, Arbeid, en Kapitaal dat Geschaad Wordt Door Oorlog

  • Detailhandel
  • Vastgoed en Verzekeringen
  • Kunst en Vermaak
  • Vliegmaatschappijen en Kapitaalintensieve Industrieën.
  • Kapitaalgoederen voor Productie en Non-defensie

De Ongereguleerde Economie: Technologie en Ondernemerschap die Geschaad Worden Door Oorlog

  • Technologie
  • Internet
  • Bankprivacy
  • Het Midden- en Kleinbedrijf
  • Nieuwe bedrijven

De Economie des Doods: Voordelen van de Vernietiging van Mensen, Vrede en Privacy

  • Het Leger
  • De Wapensindustrie
  • Spionnen (CIA, FBI, etc.)
  • De Overheid en Belastingen
  • De Nieuwsmedia


De Economie des Duivels: Voordelen van Overheid en Oorlog

  • Wall Street
  • Grote Banken
  • Oliemaatschappijen
  • Farmaceutische bedrijven en Gezondheidszorg
  • Publieke Ondernemingen


De Perfecte Oorlog

Terwijl de strijd tegen Osama bin Laden een kleine oorlog lijkt, is het eigenlijk de perfecte oorlog voor de overheid. Het is in een ver gebied dat niet makkelijk toegankelijk is voor verslaggeving door de media. De vijand is klein en slecht uitgerust zodat zij geen grote bedreiging vertegenwoordigen. Ze zijn ook verspreid (en de vijand is zelfs slecht gedefinieerd -- terroristen?) zodat grote hoeveelheden hulpbronnen gebruikt kunnen worden om in vele landen over de wereld op Bin Laden en zijn bende te jagen. Zelfs hun kleding doet hen er ongrijpbaar uitzien en vormt dus een goed excuus voor het onvermogen van de overheid om ze te vangen.

Het Witte Huis heeft aangekondigd dat zij verwachten dat de oorlog nog zes jaar zal voortduren (hoewel de meeste Amerikanen nu de oorlog als beëindigd beschouwen). Het is ook perfect in die zin dat de terroristen in het Amerikaanse vaderland hebben toegeslagen en onschuldige burgers hebben vermoord. Als zelfs maar één van twaalf federale bureaucratieën zijn werk had gedaan, dan zou deze ramp voorkomen zijn.

Vreemd genoeg biedt de tragedie de overheid een reden voor allerlei nieuwe interventies, terwijl de overheid ook voldoende steun en patriottisme opwekt om de grote hoeveelheden middelen van de economie te onttrekken en een grote hoop vrijheden en rechten te ondermijnen. Om de boel te bekronen: de timing van de oorlog was uitstekend omdat de economie zóver in een recessie was gezonken dat zelfs overheidsstatistieken de waarheid lieten zien. Niets overtroeft een recessie zo goed als een goede oorlog en de populariteitsstatistieken van President Bush, en de overheid in het algemeen, zijn torenhoog. Het lijkt bijna tè perfect.

De Blijvende Gevolgen van Oorlog

Een van de beste bronnen over de rol van oorlog om de omvang van de overheid te vergroten is het boek van Robert Higgs, Crisis en Leviathan. Hij is ook de persoon die had aangetoond dat WOII ons niet uit de Grote Depressie had gehaald. Higgs toonde aan dat crisissen zoals oorlog en depressie een prikkel geven aan overheden om dramatisch te groeien. Nadat de crisis over is, krimpt de overheid, maar keert niet terug naar het oorspronkelijke niveau, maar blijft hoge belastingen handhaven, hogere uitgavenniveaus, en verminderde niveaus van rechten en privacy.

Is er iemand die denkt dat wanneer deze oorlog stopt, de luchthavenbeveiliging geprivatiseerd zal worden, of dat het Ministerie van Vaderlandse Veiligheid ontbonden zal worden? Higgs beschrijft de groei van de overheid als een "opkrikeffect" waarbij de overheid enorm groeit tijdens crisis en nooit volledig terugkrimpt wanneer de crisis over is.

Één schrijver van de New York Times begrijpt het verband van Higgs tussen Oorlog en een Grote Overheid, en hij wordt er gelukkig van. Hij vroeg zich af: gaat het echt om een keuze tussen Geweren vs. Boter? Krijgen we echt minder sociale projecten wanneer de overheid meer geld uitgeeft aan defensie? Nee, zegt hij, wij kunnen meer van beide hebben wanneer het aankomt op overheid en oorlog. WOI gaf ons omvattende overheidsregulering van de economie en "deze coöperatieve aanpak van regulering overleefde". WOII bracht ons een toename van de inkomensbelasting van 4 miljoen belastingbetalers tot 44 miljoen belastingbetalers. En om ons van een kernaanval te redden, werd het ‘inter-state’ snelwegsysteem gebouwd tijdens de Koude Oorlog. Het kost een heleboel, maar de Times schrijver merkt vrolijk op dat "een hele industrie van restaurants en motels gebouwd werden langs deze wegen." Ik neem aan dat men ook zouden kunnen beweren dat de ‘inter-state’ wegen ons inderdaad van de Russische raketten redden. En laten we een minuut stilstaan bij alle tastbare voordelen die we kregen uit onze wedstrijd om de Russen te snel af te zijn bij het bereiken van de maan: limonadepoeder.

De schrijver van de New York Times is bezorgd dat er significante barrières zijn voor het beginnen van nieuwe binnenlandse overheidsprojecten tijdens deze oorlog, maar besluit met zelfverzekerdheid omdat recente enquêtegegevens laten zien dat de 30-jarige daling van het publieke vertrouwen in de overheid is omgekeerd, en dat de Vliegveldveiligheidswet is doorgevoerd, die hij omschrijft als "een massaal publiek werkgelegenheidsproject", die de federale werkgelegenheid heeft vergroot en die "zelfs een belastingverhoging bevatte -- onder de noemer van een passagiersbijdrage." Bijna dronken van blijdschap concludeert de schrijver van de Times dat gezien de aard van deze oorlog het mogelijk zou zijn om nieuwe overheidsprojecten door te voeren in medisch onderzoek, gezondheidszorg, voedselveiligheid, computertechnologie, misdaadbestrijding, werkloosheidsverzekeringen, transport, energieproductie, en onderwijs.


"Terwijl de projecten gestart zouden worden in naam van de militaire inspanning, zouden zij een permanente overheidsaanwezigheid kunnen creëren in gebieden die onvoorstelbaar waren op 10 september, 2001."




Twee voorbeelden van Wat Gedijt

Het Ministerie van Vaderlandse Veiligheid

De meest zichtbare toename van de overheid is het Ministerie van Vaderlandse Veiligheid, waarvan de oprichting door niemand in Washington in twijfel werd getrokken, maar die ongetwijfeld zal blijven groeien in grootte, macht en invloed in de loop der tijd. Het zal miljarden, misschien wel biljoenen dollars uitgeven in de komende jaren, en Greenspan heeft de inflationaire kraan weer volledig openstaan.

Ik wil de cover story van de Free Market van februari 2002 onder jullie aandacht brengen, waarin de econoom Bob Higgs treffend vraagt: hoe zit het met het Ministerie van Defensie? "Als het ons vaderland niet verdedigt, wat verdedigt het dan wel?" Ondanks biljoenen dollars kon het Ministerie van Defensie niet eens haar eigen hoofdkantoor verdedigen, en geeft nu toe dat het zodanig onvoorbereid is voor mogelijke bedreigingen, dat het talloze miljarden zal vereisen om ieder wapensysteem te kopen dat beschikbaar is, en om nieuwe wapensystemen te ontwikkelen. Deze bekentenis van volledige kwetsbaarheid zou het wapenschild van Bush een hogere prioriteit op de federale agenda moeten maken.

Verslaving, Mentale Stoornissen, Scheidingen

Oorlog is een grote bron van sociale problemen. De Burgeroorlog heeft ervoor gezorgd dat talloze mensen, zowel soldaten als burgers, geestelijk of fysiek gebroken zijn, en natuurlijk financieel. Velen bleven verslaafd aan drugs en alcohol achter. WOI had veel Amerikaanse soldaten gedood, en nog meer soldaten in veteranenziekenhuizen gestopt wegens geestelijke of fysieke incapaciteit. WOII deed hetzelfde, evenals de oorlog in Korea. Vietnam is berucht om al het drugsgebruik en prostitutie, en veel veteranen herintegreerden nooit helemaal in de maatschappij. Dit kostte allemaal geld maar de menselijke kosten zijn onberekenbaar. Maar soldaten hoeven niet ter oorlog te gaan om sociale problemen te veroorzaken. Ga eens naar een militaire basis, en je ziet dat het omringd is met prostituees, drugsdealers, sjofele bars en hotels, om maar niet te spreken van tattooshops en pandhuizen.

Twee voorbeelden van Wat Sterft

Technologie en Oorlog

Omdat nieuwe wapens zo een cruciale rol spelen in de effecten van strijd en oorlog, zijn historici er vaak toe misleid om te denken dat oorlog ervoor zorgt dat technologische vooruitgang geboekt wordt. Maar in mijn onderzoek naar de Amerikaanse Burgeroorlog heb ik gevonden dat oorlog geen zegen voor technologie was. Sterker nog, vóór de oorlog was Amerika de bron van nieuwe technologie en de massale verspreiding van het gebruik ervan. Henry David Thoreau is misschien de eerste persoon geweest die de uitdrukking "de Vindingrijkheid van de Yankees" heeft gebruikt, in 1843.

De oorlog zelf bracht helemaal geen vooruitgang in wetenschap en technologie. Historici zijn het eens dat de oorlog geen prikkel voor wetenschap, kennis of technologie verschafte. Robert Bruce concludeerde dat de "Burgeroorlog niet alleen niet werd beïnvloed door de toegepaste wetenschap, maar zelf ook duidelijk nadelig voor de basale wetenschap was." Zelfs op het gebied van militaire technologie waren er zeer weinig nieuwe dingen uitgevonden. Het Gatling pistool werd uitgevonden, maar werd niet veel gebruikt. Duikboten bestonden al voor de oorlog, en de CSS Huntly was de enige duikboot die een succesvolle aanval maakte.

Cultuur: het Geval van Poëzie

Ik raadpleegde een oude uitgave van de Oxford Book of American Verse en vond dat geen enkele dichter in deze bundel geboren was tijdens een oorlogsjaar. De bijdragers leefden vooral tijdens de 19de en 20ste eeuw, maar er waren geen dichters die geboren waren tijdens het decennium van de Burgeroorlog tot 1869. Ik geloof dat de dood en destructie van die oorlog de bevolking op zo een manier had gekleineerd, dat het die generatie simpelweg niet de mogelijkheid bood om veel bij te dragen op het culturele gebied. Er is zelfs een groot gat tussen de geboorte van Emily Dickinson in 1830 en Edgar Lee Masters in 1869 dat alleen door de geboorte van Sidney Lanier in 1842 word gevuld.

Ik geloof dat dit gat voor het grootste gedeelte wordt verklaard door het feit dat de oorlog zovelen had vermoord, de geest van zoveel anderen had vernietigd, en de rest van de maatschappij met een enorme last had achtergelaten. Ik raadpleegde ook een lijst van Amerikaanse dichters van voornamelijk de 20e eeuw en vond dat, van de eerste 200 op de lijst, zeven vrouwen waren geboren tijdens oorlogsjaren en één man (die bijna niets gepubliceerd had). Ik zou ongeveer drie keer zoveel verwacht hebben, als het gemiddelde aantal dichters geboren zou zijn tijdens oorlogsjaren.

Samenvatting

Om samen te vatten: de overheid, inflatie, en slecht gedrag gedijen tijdens oorlog, terwijl de economie, de cultuur en onze levensstandaard sterven. Wat de statistieken ook zeggen, een land kan niet een hogere levensstandaard bereiken terwijl het in een oorlog is. Oorlog plaatst alles op zijn kop, en kleineert ons.

Mark Thornton

Mark Thornton is full-time verbonden aan het Mises Institute. Hij gaf een lezing gebaseerd op deze aantekeningen op het Instituut op 19 Januari 2002. Dit artikel werd eerder gepubliceerd op Lewrockwell.com als ‘What Thrives and What Dies During War’ en werd vertaald door Meervrijheid.

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl