Misdaad en Straf

Door Bart Croughs

17 juni 2004

Strenger straffen helpt niet om misdaad te bestrijden, aldus een in progressieve kring populaire theorie.

Potentiële misdadigers vormen in deze visie een aparte diersoort: anders dan mensen kan het ze niets schelen wat hun aan onaangenaams overkomt. Honderd euro boete of levenslange gevangenisstraf – wat maakt het uit? Niet iets om je gedrag door te laten beïnvloeden.

Je kunt je afvragen of iemand hier werkelijk in gelooft. Maar zelfs als er mensen bestaan die hier oprecht in geloven, dan nog is het zo dat een crimineel die drie keer zo lang achter de tralies zit, veel minder tijd heeft om misdaden te plegen. Dat alleen al is voldoende om de misdaad te verminderen.

Dat zo’n elementair feit op zo grote schaal over het hoofd kan worden gezien, is moeilijk te geloven. Waarschijnlijker is dat er bewust gelogen wordt. Wanneer het gaat om de belangen van rovers, moordenaars en verkrachters, is een leugentje wel toegestaan: het is immers voor het goede doel.

De laatste tijd wordt steeds vaker een variant verkondigd op de theorie dat strenger straffen niet werkt. “Strenger straffen schrikt niet af, een hogere pakkans wel,” aldus een Duitse hoogleraar criminologie afgelopen zaterdag in de Volkskrant.

Deze nieuwe theorie lijkt een stap vooruit: in ieder geval wordt nu erkend dat criminelen hun gedrag laten beïnvloeden door het vooruitzicht op straf. Maar het blijft een vreemde theorie. Het veronderstelt een wel heel bizar geestelijk mankement bij de crimineel: hij is rationeel genoeg om naar de pakkans te kijken, maar tegelijkertijd maakt de hoogte van de straf hem niet uit.

Tien procent kans op levenslang schrikt niet af, maar twintig procent kans op een boete van honderd euro wel.

Vanwaar nu deze nieuwe idiotie? Waarschijnlijk is hier sprake van een tactische zet. De roep om de criminaliteit aan te pakken, kan niet langer worden genegeerd. Het verhogen van straffen is zeer eenvoudig, en kan meteen worden ingevoerd. Het verhogen van de pakkans is veel moeilijker, en wordt misschien nooit bereikt. Dus wat doet de vriend van de crimineel? Hij pleit tegen verhoging van de strafmaat, en voor verhoging van de pakkans.

Bart Croughs

Deze column verscheen eerder in HP/De Tijd.

Over de auteur

Bart Croughs (1966) is een van de vruchtbaarste libertarische geesten van Nederland. Hij is afgestudeerd in de filosofie en was voorheen hoofdredacteur van het tijdschrift "Reactie".

Bart Croughs schreef het boek "In de naam van de vrouw, de homo en de allochtoon". U kunt het bestellen bij Lulu.com of delen ervan hier lezen. Het is een humoristische en felle aanval op het links intellectuele denken in Nederland en legt op zeer leesbare wijze de inconsequenties ervan bloot.

Verder schreef hij voor Playboy zijn eigen column in de periode van maart 1997 tot en met augustus 1998. Gedurende enkele jaren had Croughs een column in het opinieweekblad HP/de Tijd.

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl