“Inflatie is de enige vorm van belasting die opgelegd kan worden zonder wetgeving.”
Milton Friedman

Is lobbyen bittere noodzaak?

Door Redactie

29 mei 2004

Zembla zond op 13 mei een documentaire uit over de plaag van de lobbyisten in de Tweede Kamer en het Europarlement. Vanzelfsprekend ging het vooral over lobbyisten in dienst van het bedrijfsleven en niet zozeer van milieugroeperingen en dergelijke, maar ondanks deze bias is het fascinerend om een kijkje te krijgen in de manier waarop invloed op politici wordt uitgeoefend.

Wat in de documentaire maar heel vluchtig ter sprake kwam is wat we het Hobbesiaanse principe kunnen noemen en dat stelt dat je in de natuurtoestand (een samenleving zonder staat) beter de ander kan beroven voordat hij jou berooft. Resultaat hiervan is onzekerheid, wantrouwen, vijandigheid met als gevolg een gebrek aan economische en sociale vooruitgang.

De oplossing van Hobbes was het oprichten van een onweerstaanbare Leviathan, de staat. Deze zou burgers tegen elkaar moeten beschermen. Maar de staat is gedegenereerd tot een instrument om de ander legaal te beroven en dus zie je nu hetzelfde principe in de politiek: je moet als bedrijf wel lobbyen omdat anders je tegenstanders het doen en zo het jou, door bijvoorbeeld regulering of zelfs vervolging, moeilijker kunnen maken. Dus moet je hen voor zijn. Bedrijven bestoken derhalve massaal de politiek om voor hen gunstige maatregelen af te dwingen, vaak onder heel nobele voorwendselen, maar altijd ten koste van de concurrentie of de burger. Ook hier is het resultaat onderling wantrouwen, economische onzekerheid, vijandigheid en een verstoring van de economische groei.

Vanzelfsprekend bleef volledig buiten beschouwing het elementaire feit dat dit alles alleen mogelijk is doordat de staat zoveel, letterlijk onweerstaanbare, macht heeft over burgers en bedrijfsleven en hen het leven knap moeilijk kan maken. Vandaar dat bedrijven denken: 'If you can't beat them (or ignore them), join them!

In de Verenigde Staten is Wal-Mart een interessant voorbeeld. Lange tijd deden zij nauwelijks iets aan lobbyen, totdat zij steeds meer tegenwerking ondervonden van de overheid en zich wel gedwongen zagen om zelf ook maar aan het circus mee te doen. Grote bedrijven zijn doodsbang voor de overheid, en terecht! (denk ook eens aan Martha Stewart). Op de blog van Mises.org wordt er regelmatig aandacht aan besteed.

Kijk hier voor de documentaire.

Meervrijheid.nl roept overigens bezoekers op links in te sturen naar interessante artikelen of programma's in andere media die gaan over onderwerpen als libertarisme, (Oostenrijkse School) economie, technologische ontwikkelingen en andere vrijheids-issues.

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl