Monti, Beschermer van de Markt?

Door Bas Jonker

7 april 2004

Heeft u hem ook gezien? Triomfantelijk presenteerde Mario Monti na 5 jaar onderzoek het besluit Microsoft een boete op te leggen van € 497 miljoen euro en het bedrijf te verplichten een versie van haar besturingssysteem uit te brengen zonder de beruchte Mediaplayer, het programma om geluid en film af te spelen. Het besluit werd door politici en andere bureaucraten met luid gejuich ontvangen, en de monopolist Microsoft is een gevoelige klap toegebracht. Het is een opvallend besluit en het is dan ook interessant om eens te kijken wat de logica is van de heer Monti.

De aanleiding van de aanklacht van Mario Monti, de anti-kartelpaus van de Europese Commissie, luidde dat Microsoft door het bundelen van haar Mediaplayer met Windows erop uit is haar concurrenten uit de markt te drukken. Dit zou er toe leiden dat het bedrijf een monopoliepositie krijgt op het afspelen van digitaal entertainment. Uiterst curieus zult u zeggen, op de markt voor digitaal vermaak heeft de consument meerdere keuzes: DVD-spelers, videofilms, MP3-apparaten en straks zelfs mobiele telefoons.

Naast de opgelegde boete is Microsoft dus veroordeeld een versie van Windows uit te brengen zonder Mediaplayer. Merkwaardig is dat niet aangegeven is dat dit ook voor een lagere prijs dient te gebeuren. Consumenten die straks Windows kopen kunnen dezelfde functionaliteiten krijgen of, voor hetzelfde bedrag, een versie die minder kan.

Waarom zal je als consument tot deze aankoop overgaan? Hier zit de crux van het verhaal. Je kan natuurlijk besluiten het programma na aankoop zelf gratis te downloaden maar Monti hoopt dat concurrenten van Microsoft, zoals RealNetworks, computerfabrikanten zullen betalen om hun eigen media programma alvast te installeren. Microsoft is dit laatste niet toegestaan. De lobby van concurrenten om de macht van de commissie te gebruiken in hun voordeel heeft dus gewerkt. U vraagt zich misschien af waarom men alleen de Mediaplayer aanvalt, Windows kent namelijk wel meer handige ingebouwde programma’s, nou hier is het antwoord. Natuurlijk maskeert Monti dit door te zeggen dat de keuzevrijheid van de consument vergroot wordt, maar wanneer ik besluit een Dell pc te kopen, zit ik nog steeds vast aan 1 speler omdat Dell een exclusief contract heeft met een specifiek bedrijf.

Hoewel Monti volhield dat deze uitspraak niets nieuws was onder de zon en er geen nieuwe regelgeving is bijgekomen, hadden beide partijen kunnen besluiten te schikken. Te elfder ure kwam Monti echter met een nieuwe eis: de Europese Commissie moest een veto krijgen over elke nieuwe toevoeging die men in de toekomst zou willen doen. Het is dan wel duidelijk wat hij bedoelt met “dat deze uitspraak als raamwerk dient voor toekomstige onderzoeken van de commissie”. Elke keer wanneer Microsoft een nieuw programma wil toevoegen aan zijn besturingssysteem zal het onderworpen worden aan de strenge blik van overijverige bureaucraten en wellicht dezelfde halfslachtige eisen.

Het laatste opvallende feit is dat de boete die is opgelegd is gebaseerd op de Europese omzet. Monti heeft zelf toegegeven dat hij de macht heeft een uitspraak te doen over het gedrag op elke markt. Als Microsoft dus zijn macht zou misbruiken in Australië, kan Monti een boete opleggen. Wat de reden hiervan is? Volgens hemzelf was het om goodwill te kweken bij zijn collegae in de VS, die het bedrijf zelf ook onder schot hebben. Voor bedrijven betekent dit echter dat men zich in de toekomst met twee regulerende instanties zal moeten bezighouden, oftewel nog meer regels.

"Door Microsoft zo onder vuur te nemen zal de Europese consument verstoken blijven van allerlei handigheden die het bedrijf in de toekomst wil toevoegen..."  
De Europese Commissie wil van Europa graag de meest innoverende economie ter wereld maken. Juist de softwaremarkt kenmerkt zich door veel innovatieve bedrijven en individuen. Door Microsoft zo onder vuur te nemen zal de Europese consument verstoken blijven van allerlei handigheden die het bedrijf in de toekomst wil toevoegen, en hij, de consument, zal dan ook het slachtoffer worden van deze kruistocht.

Zijn er dan wellicht ook nog “lichtpunten” in deze kwestie te herkennen? Dankzij de draconische boete zal de Europese belastingbetaler minder geld kwijt zijn aan de schadevergoedingen die zijn geëist aan het adres van Monti. Momenteel ligt er voor bijna $3 miljard aan eisen van bedrijven die slachtoffer zijn geworden van zijn gewoonte om op willekeurige gronden fusies of overnames af te wijzen.

Bas Jonker



Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl