“To include freedom in the... definition of democracy is to define a process not by its actual characteristics... but by its hoped for results.”
Thomas Sowell

Issues - Moraliteit

Door Redactie

3 december 2004

Wat is moraliteit? We weten in ieder geval dat moraliteit voor mensen essentieel is. Moraliteit heeft met heel veel keuzes te maken. De meesten van ons kiezen er voor niet te stelen, niet alleen omdat we dan gepakt en gestraft kunnen worden, maar ook omdat we dat niet moreel vinden.

Ook als er een kans is om te stelen terwijl we vrijwel zeker weten niet gepakt te zullen worden, zullen de meesten van ons het toch niet doen. En onze morele weerzin tegen moorden, verkrachten en martelen is zelfs nog groter.

Maar waar komt moraliteit vandaan? MeerVrijheid denkt in ieder geval niet dat het gebaseerd is op een Goddelijke ingeving. Moraliteit heeft toch meer met de realiteit hier op aarde te maken. Moraliteit kun je beschouwen als een code die zich ontwikkeld heeft ten behoeve van het bloeien van de groep. Samenlevingen waar diefstal en moord normaal worden gevonden zullen niet kunnen overleven. Succesvolle samenlevingen moeten daarom wel een moraliteit ontwikkelen waardoor mensen prettig en succesvol met elkaar kunnen samenleven. Toch is dat niet alles. We hebben het idee dat zaken als moord en diefstal ook inherent verkeerd zijn, los van de praktische nadelen voor het voortbestaan van de samenleving. De diepere vraag wat moraliteit precies is, welke moraliteit de juiste is en of er een objectieve moraal is, is iets waar filosofen al eeuwen over debatteren. Misschien zal nooit iedereen het hierover met elkaar eens worden. Een uitgebreide discussie van de fundamenten van de vrijheidsmoraliteit valt buiten het bestek van dit stukje. In ieder geval staat MeerVrijheid open voor iedereen die denkt dat vrijheid zowel praktisch als moreel is, ook al kunnen de overwegingen van iedereen om vrijheid moreel te vinden best van elkaar verschillen.


MeerVrijheid beschouwt vrijheid als een universele morele waarde.
Waarom gelooft MeerVrijheid dat vrijheid moreel juist is? Een absoluut wiskundig bewijs daarvan kunnen we niet geven. Dat laten we liever aan de filosofen over, hoewel zoals genoemd die het misschien ook wel nooit helemaal eens zullen worden. In ieder geval is er een verband tussen praktisch en moreel. Het grote succes van de westerse samenleving was niet mogelijk geweest zonder de sterke westerse traditie van vrijheid. Het is geen wonder dat we hier een veel hoger niveau van welvaart, kennis en techniek hebben, kortom een hoger niveau van beschaving hebben, dan bijvoorbeeld in het Midden-Oosten en Afrika. Ontwikkeling van kennis, techniek en economie is alleen mogelijk onder vrijheid van handelen. De industriële revolutie vond in het westen plaats omdat vooruitgang hier werd gewaardeerd, gestimuleerd, vrij gelaten en beloond. Als je gelooft dat vooruitgang, geluk en beschaving goed zijn, dan moet de vrijheid die daarvoor nodig is dus ook goed zijn, en dus moreel. Verder appelleert vrijheid aan een intuïtief moreel basisgevoel dat we hebben. De meesten van ons vinden dat ieder mens een onvervreemdbaar recht op zijn eigen leven heeft. Dus moet je zelf kunnen beslissen wat je met je leven doet, wat je met de vruchten van je arbeid doet, en met wie je wel of niet omgaat. Uit het morele idee dat ieder mens eigenaar is van zijn eigen leven, volgt dus logischerwijs het idee van vrijheid.

Omdat MeerVrijheid vrijheid moreel vindt en onvrijheid immoreel, zijn wij ook tegen de multiculturele samenleving. Althans, voor zover multicultureel cultureel relativisme of moreel relativisme betekent. Wij zijn natuurlijk niet tegen culturele aspecten die onze samenleving verrijken. Zoals buitenlands eten en andere vreedzame gebruiken. Ook zijn wij er niet tegen dat buitenlanders die vrijwillig voor hun eigen tijdbesteding of omgangsvormen kiezen, zoals naar de Moskee gaan of met een hoofddoekje op straat lopen. Maar wij vinden wel dat de morele aspecten van de westerse cultuur superieur zijn aan die van alternatieve culturen. Het westerse idee van vrijheid van meningsuiting vinden wij beter dan de Islamitische fatwa tegen Salmon Rushdie. Het westerse idee dat ieder mens recht heeft op vrijheid vinden wij beter dan de oproep uit de Koran om ongelovigen, Christenen en Joden uit te roeien. Toch willen wij vrijheid alleen op een vrijheidslievende manier verspreiden. We willen geen Islamitisch scholen en Moskeeën verbieden. Wij tolereren die nou juist omdat wij respect hebben voor de vrijheid van anderen. Wel vinden wij het goed om in woord en geschrift vrijheidsvijandige ideeën en achterlijke culturen, zoals de Islam, te bestrijden. En wij tolereren andere culturen niet op het moment dat die zich uiten door middel van gewelddadige inbreuk op de vrijheid van een ander, zoals vrouwenmishandeling, gedwongen uithuwelijking, vrouwenbesnijdenis en andere criminaliteit.

Vrijheid is uiteindelijk niet een waarde die alleen voor het westen geldt. Het is alleen zo dat vrijheid voornamelijk in het westen tot bloei is gekomen. MeerVrijheid beschouwt vrijheid als een universele morele waarde. Iedereen heeft recht op vrijheid van meningsuiting, vrijheid van leven, vrijheid van associatie, vrijheid van handel, etc. Of je nou woont in Nederland, België, Irak, Zuid-Afrika of China.

Gerelateerde links:
- Moraliteit en economische regulering
- Moraliteit en de verzorgingsstaat
- De moraliteit van accijnzen
- Egoïsme Kwis
- Moraliteit en Libertarisme

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl