“Het probleem met het verdedigen van menselijke vrijheid is dat je de meeste tijd besteedt aan het verdedigen van deugnieten en schurken. Want het is tegen hen dat onderdrukkende wetten in eerste instantie gericht zijn, en onderdrukking moet bij het begin gestopt worden wil het sowieso gestopt worden.”
H.L. Mencken

Vooroordelen: oude dames in bloemetjesjurken in een donker steegje

Door Frank Karsten

14 december 2015

Waarom vooroordelen niet per se slecht zijn.

In een afgeladen zaaltje bovenin Café de Heffer houdt Frank Karsten zijn controversiële lezing “Ter verdediging van discriminatie”. De Amsterdamse afdeling van de Libertarische Partij had hem hiervoor uitgenodigd.

Karsten houdt van dwarse meningen uiten. In zijn boek De Democratie Voorbij, dat inmiddels is zestien talen is vertaald, valt hij zonder reserves het heilige huis der democratie aan.

Hij weet zijn bijzondere ideeën met een opvallend gevoel voor humor en een zekere charme te brengen. Private discriminatie moet niet meer bij wet verboden zijn, vrijwillige segregatie is niet erg en kwalijke discriminatie kan het beste publiekelijk worden bestreden. Na afloop geeft Karsten een interview aan Evelien Bruins waarin hij zijn ideeën toelicht. Dit is het eerste deel (het tweede deel staat hier.

Is discrimineren oké?

Ja en nee. Ik ben voor de vrijheid om te discrimineren, zoals ik ook vrijheid van meningsuiting verdedig. Ik geloof dat meningsuiting belangrijk is, maar ik ben het natuurlijk niet eens met alle meningen. Zo ben ik het ook niet met alle discriminatie eens.

Wat is volgens jou discriminatie?

Mensen zien discrimineren vaak als ‘onterecht onderscheid maken tussen mensen’, maar wat is ‘onterecht’? Dat lijkt mij moeilijk te beoordelen. De definitie die ik het handigst vind is ‘het uitsluiten van mensen op basis van vooroordelen’. Dit betekent vaak dat je vermeende groepskenmerken op een individu projecteert. Dit discrimineren doet iedereen volgens mij dagelijks, en dat kun je verstandig doen en onverstandig.

Wanneer is discriminatie verstandig?

Als je ‘s nachts een donker steegje in wil op weg naar huis en daar staat een groepje mensen. Dan moet je beslissen op basis van beperkte informatie. Je wil de kortste weg naar huis nemen, maar ook niet in problemen raken. Je beslist dan op groepskenmerken zoals leeftijd, lengte, geslacht, kleding, etniciteit en noem maar op. Het maakt voor iedereen uit of daar oude dames staan in bloemetjesjurken of jonge punkers met hanenkammen. Dat is discriminatie die wij volgens mij allemaal toepassen. En daar is niets mis mee, in tegendeel, het helpt om problemen te voorkomen.

Welke discriminatie keur je wel af?

Overheidsdiscriminatie, zoals bij de Zuid­Afrikaanse Apartheid en vroeger in het zuiden van de VS. Mensen verbieden om met elkaar om te gaan, dat is een vorm van discriminatie die ik afkeur. Positieve discriminatie door de overheid vind ik ook verkeerd, omdat de overheid daarmee privileges verleent aan bepaalde groepen.

Discriminatie en vooroordelen

Wat is er mis met anti-­discriminatie door de staat?

Verschillende dingen. Als libertariër vind ik dat relaties en transacties tussen mensen op basis van vrijwilligheid zouden moeten gebeuren. Wetten die discriminatie tegengaan verplichten mensen om met elkaar om te gaan, terwijl ze dat niet allebei willen. De overheid bemoeit zich op deze manier steeds meer ons. Met wat wij zeggen, met wie wij omgaan of zaken doen en wie wij aannemen.

Waarom is dat erg?

De overheid maakt steeds meer inbreuk op de persoonlijke vrijheid. Om discriminatie tegen te gaan wordt de reikwijdte van de staat steeds groter, mede doordat het begrip discriminatie steeds ruimer wordt getrokken. Zo bestaat er in de Amerikaanse staat Michigan zoiets als gewichtsdiscriminatie: je mag daar geen onderscheid maken tussen mensen op basis van hun gewicht. De restaurantketen Hooters, bekend van de schaars geklede serveersters, werd daar door een medewerkster aangeklaagd nadat ze ontslagen was omdat ze teveel kilo’s had aangezet. Er is ook een economisch nadeel. Als de overheid zich bijvoorbeeld bemoeit met wie bedrijven aannemen dan zijn dat daarom niet beste werknemers, omdat de overheid helemaal niet kan weten wie het beste is.

En wat zijn je andere bezwaren?

De anti­discriminatiewetgeving wordt selectief toegepast. Minderheden en vrouwen worden wel beschermd, maar autochtonen, christenen en mannen kunnen vaak nog gewoon gediscrimineerd worden. Ironisch genoeg wordt er gediscrimineerd bij de anti­discriminatiewetgeving.


Lees ook Deel 2 van dit interview
Podcast interview met Frank Karsten over discriminatie

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl