Welke soorten geld zijn er?

Door Geld & Inflatie FAQ

13 augustus 2008

Over dollars en euro's, goud en fiat, en M0, M1, M2 en M3.

Goederengeld vs. Fiatgeld
Er zijn verschillende manieren om soorten geld van elkaar te onderscheiden. In een eerder deel van deze FAQ zagen we al dat er een onderscheid bestaat tussen goederengeld en fiatgeld. De eerste soort wordt, zoals de naam al zegt, volledig gedekt door een bepaald goed dat ook als gebruikersgoed in de economie wordt gebruikt, zoals goud, terwijl de tweede geld door fiat is, geld dat niet langer volledig gedekt wordt door goederen en waarvan de overheid zegt dat mensen het moeten accepteren. 

Munteenheden
Daarnaast zijn we allemaal bekend met de verschillen tussen bijvoorbeeld euro's, dollars en ponden, de geldeenheden van de verschillende landen. Het interessante is dat toen we nog goederengeld hadden, toen de goudstandaard bijvoorbeeld bestond, deze munteenheden simpelweg verschillende namen waren voor bepaalde hoeveelheden goud. Een pond kon bijvoorbeeld gedefinieerd worden als 1 gram goud, terwijl een dollar gedefinieerd werd als 0.5 gram goud. 

Met andere woorden, een muntstuk van een dollar bestond bijvoorbeeld uit 0.5 gram goud, terwijl een pond bestond uit 1 gram goud. Of zelfs als men bankbiljetten of cheques uitschreef in dollars, dan wist iedereen dat die bankbiljetten of cheques as good as gold waren, en de term 'dollar' simpelweg een andere naam was dan 'pond' voor een bepaalde hoeveelheid goud.


Dit betekent dat er ook niet zoiets bestond als een wisselkoers tussen dollars en ponden. Het waren immers louter verschillende namen voor bepaalde hoeveelheden goud. 1 pond was dan per definitie 2 dollar, en beide waren gedefinieerd als 1 gram goud. Met je ponden kon je dan over de hele wereld reizen en zonder problemen of waardeverlies of wisselproblemen betalingen doen, ook als men lokaal de dollar gebruikte. Men wist immers dat pond simpelweg een andere naam was voor 2 dollar, ofwel voor 1 gram goud. 

Maar toen geleidelijk aan de connectie met goud door overheden werd verbroken, begonnen munteenheden zoals dollars en ponden een 'onafhankelijker', 'zwevender' bestaan te leiden. Als de Britse overheid massaal geld bijdrukte en de Amerikaanse overheid dit niet of in veel minder sterke mate deed, dan werd het pond minder waard ten opzichte van de dollar. Zo ontstonden wisselkoersen. Een situatie zoals die waarin de Amerikaanse of Zimbabweaanse dollar in waarde dalen ten opzichte van euro's, was met goederengeld, onder de volledige goudstandaard, simpelweg ondenkbaar. 

Beschikbaarheid
Een derde onderscheid dat we met betrekking tot geld kunnen maken betreft de mate van liquiditeit, het gemak waarmee we er betalingen mee kunnen doen. We kunnen dan vier typen van elkaar onderscheiden:

M0: gemakkelijk bruikbaar geld zoals muntstukken en bankbiljetten, plus rekeningen bij de centrale bank die ingeruild kunnen worden voor munten of bankbiljetten.

M1: (M0) minus die porties van M0 die als reserves of kluisgeld worden aangehouden, plus het geld in vraagrekeningen (bijv. rekening-courant) waar je, wanneer je maar wilt, geld van af kunt halen (door te pinnen bijvoorbeeld)

M2: (M1) plus spaarrekeningen, geldmarktrekeningen, en tijdsdeposito's met een waarde onder de $100,000

M3: (M2) plus all andere tijdsdeposito's, eurodollar deposito's (deposito's in dollars die in banken buiten de VS bewaard worden), en herkoopovereenkomsten. 

Uit dit overzicht valt op te maken dat M3 de breedste geldcategorie is die alle andere soorten omvat, terwijl M0 de nauwste is. 


De geldcreatie in termen van M1, M2 en M3 in de VS

Volgende week het vierde deel van deze Geld & Inflatie FAQ 'Wat is Inflatie?'

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl