“The capitalist achievement does not typically consist in providing more silk stockings for queens but in bringing them within reach of factory girls”
Joseph Schumpeter

The Case Against the Fed (Murray Rothbard, 1994)

Door Peter van Maanen

18 januari 2008

In het eerste deel van dit boekje geeft Rothbard een inleiding tot de geldtheorie.

Een belangrijke bevinding van de geldtheorie is dat inflatie (een stijgend prijspeil) veroorzaakt wordt doordat de centrale bank voortdurend extra geld bijdrukt, dat via de banken in circulatie gebracht wordt en vervolgens de prijzen opdrijft.

Maar als inflatie veroorzaakt wordt door de centrale bank, is het dan niet een beetje vreemd dat we de inflatiebestrijding juist de taak van de centrale bank hebben gemaakt?

Hoe dit (in de VS) heeft kunnen gebeuren, blijkt in het tweede deel van dit boekje. Daar geeft Rothbard een korte ontstaansgeschiedenis van de in 1913 opgerichte Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve. Na jaren lang propaganda gefinancierd te hebben dat zo’n centrale bank in het “algemeen belang” zou zijn, kwamen de belangrijkste bankiers in 1910 in het geheim bijeen om tot een concreet wetsvoorstel te komen.


Greenspan, Bernanke, G.W. Bush

Dit wetsvoorstel werd uiteindelijk in 1913 ingediend door bevriende politici en garandeerde na goedkeuring door een op dat moment welwillend Amerikaans congres, dat het bankensysteem (tot op de dag van vandaag) voortdurend extra geld toegestopt zou krijgen. In zijn boek A History of Money and Banking in the United States (2002) gaat Rothbard verder in op deze intrigerende ontstaansgeschiedenis van de Federal Reserve.

Een terugkeer naar de gouden standaard zou de omvang van de geldhoeveelheid uit de invloedsfeer van de overheid en politieke lobbies halen.
Als de centrale bank niet de oplossing maar zelf het probleem is, wat kunnen we dan wel doen aan inflatie? Juist, zegt Rothbard, de centrale bank opheffen dus. Een terugkeer naar de gouden standaard, waarbij elke dollar tegen een vaste omwisselkoers voor 100% gedekt wordt door goud in de kassen van private banken, zou de omvang van de geldhoeveelheid uit de invloedsfeer van de overheid en politieke lobbies halen. In plaats daarvan zou de omvang van de geldhoeveelheid afhankelijk worden van de wereldgoudproductie.

Aangezien de wereldgoudproductie lager is dan de toename van de totale productie van goederen en diensten, zou een milde deflatie (een dalend prijspeil) het gevolg zijn: de handel in producten groeit dan immers sneller dan de geld/goudhoeveelheid, waardoor er  per verhandeld product steeds wat minder geld/goud beschikbaar zou zijn. Met andere woorden we zouden steeds meer ‘waar’ (=producten) voor ons geld krijgen. De tweede helft van de 19e eeuw was zo’n periode van deflatie én van een hoge economische groei. Dit laatste is natuurlijk in tegenspraak met de propaganda van allerlei inflationisten, die ons voortdurend bang willen maken voor de vermeende negatieve economische groei effecten van deflatie. 

Gerelateerde links: 
- The Case Against the Fed
- Henry Sturman: Inflatie
- Alan Greenspan: Het goud en de economische vrijheid
- Peter R.A. van Maanen: Recessies zijn onnodig
- J. G. Hülsmann: De Culturele en Spirituele Erfenis van Fiat-Inflatie
- Koopstakinggekte
- Berdt van der Lingen: Inflatie is diefstal!
- Deflatie, de nieuwe werkelijkheid
- Wie veroorzaakt nu eigenlijk inflatie?
- Geldontwaarding
- De Japanse Crisis
- De geschiedenis van de goudstandaard
- Free banking
- De goudstandaard
- Murray Rothbard: What Has Government Done to Our Money
- Business Cycle Primer

Over de auteur

Peter van Maanen studeerde economie aan de VU en volgde de postdoctorale lerarenopleiding economie aan de UvA.

Hij liep zijn economiestage bij de Directie Economische Zaken van de SER, en deed zijn leservaring op aan het Montessori Lyceum Amsterdam en het Montessori Lyceum Rotterdam. Hij heeft onderzoek gedaan als econoom voor het economisch bureau van ING, als summer fellow voor het Ludwig von Mises Institute in de VS, en is nu al weer enige tijd onderzoeker bij het CBS.

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl