“De overheid is een handelaar in gestolen goederen, en elke verkiezing is een soort van vooruitgeschoven veiling van die goederen”
H.L. Mencken

'Kapitalisme leidt tot liefde en samenwerking'

Door Ingezonden

5 augustus 2006

Het kapitalisme (of wat daarvoor moet doorgaan) is duidelijk als overwinnaar uit de ideologische strijd van de twintigste eeuw naar voren gekomen. Toch is het bijzonder dat vandaag de Volkskrant op de voorpagina een bericht plaatst met de titel 'Kapitalisme leidt tot liefde, niet verval'. Het is de uitspraak van Deidre McCloskey, hoogleraar aan de Erasmus universiteit te Rotterdam die over de vrije markt het boek The Bourgeois Virtues. Ethics for an Age of Commerce schreef.

Verderop in de krant wordt hieraan een uitgebreider artikel gewijd dat helaas van bedroevend lage kwaliteit is. Er wordt wat ingegaan op de veronderstelde zelfhaat van onze samenleving, de taalvorderingen van McCloskey, reclame, onoprechte beleefdheidsfrasen van winkelpersoneel en de haat en minachting van intellectuelen voor het kapitalisme. Maar wat kapitalisme werkelijk tot een geweldig systeem maakt komt amper aan de orde.

Hopelijk biedt het omvangrijke boek van McCloskey wel de antwoorden op de kernvragen maar mocht het artikel de kwaliteit van het boek weerspiegelen dan zijn er altijd nog Leve de globalisering van Johan Norberg, Power & Market van Murray Rothbard, Human Action van Ludwig von Mises, Defending the Undefendable van Walter Block en Economics in One Lesson van Henry Hazlitt. En laten we de talloze uitstekende artikelen op Mises.org niet vergeten.

Hieronder het eerste deel van het artikel:

De intelligentsia - links of rechts - mag graag afgeven op het kapitalisme. Het zou leiden tot cultureel verval. Econome Deirdre McCloskey neemt het voor de commercie op. 'De markt maakt betere mensen van ons.'

Vier boekwerken denkt ze nodig te hebben om de intelligentsia van haar gelijk te overtuigen. Vorige maand verscheen het eerste deel - vijfhonderd pagina's dik (de dertig pagina's lange literatuurlijst niet meegerekend). Maar de Amerikaanse econome Deirdre McCloskey wil haar boodschap desgevraagd ook best in twee zinnen samenvatten: 'De markt maakt betere mensen van ons. Want het kapitalisme draait uiteindelijk niet om concurrentie, maar om samenwerking.'

Krijg dat er maar eens in bij de academici, de romanschrijvers en de kunstenaars die vol argwaan naar de markt kijken. 'Zij zijn ervan overtuigd dat de markt mensen corrupt maakt, dat commercie onze cultuur aantast, of dat het kapitalisme alleen maar tot vervreemding en een gefragmenteerde samenleving heeft geleid. Voor de consumptiemaatschappij hebben ze al helemaal geen goed woord over.'


De keuze is reuze op de vrije markt


Als je hen vervolgens vraagt waar ze al die wijsheid vandaan hebben, dan blijkt de bron vaak - direct of indirect - Marx te zijn. McCloskey schudt haar hoofd. 'Marx heeft in zijn hele leven nooit een stap in een fabriek gezet. Wat wist hij nou van een burgerlijk, werkend leven af?'

Niet alleen de linkse elite geeft af op de markt. 'Ook conservatief rechts gelooft dat het kapitalisme zal leiden tot een verval van normen en waarden.'

Het eerste deel van haar magnum opus - titel: The Bourgeois Virtues. Ethics for an Age of Commerce (De burgerlijke deugden. Ethiek voor een tijdperk van commercie) - schreef ze grotendeels in Nederland. McCloskey, hoogleraar economie, Engels en geschiedenis aan de Universiteit van Illinois in Chicago, heeft ook een deeltijd-leerstoel aan de Erasmus Universiteit.

In haar appartement aan een Amsterdamse gracht hangen kleine stickertjes met woorden als 'de rugleuning', 'de stoel', of 'de stande lamp' op het meubilair. Zo probeert ze de Nederlandse taal onder de knie te krijgen. Een Amerikaanse recensent klaagde al over de vele etymologische verwijzingen naar de Nederlandse taal in haar boek.

The Bourgeois Virtues is gelardeerd met citaten uit romans, gedichten, films en filosofische traktaten die de minachting voor commercie moeten blootleggen. Naar een roman die de burgerman, de zakenman of de handelaar in een positief daglicht zetten, zul je in de moderne literatuurgeschiedenis lang moeten zoeken volgens McCloskey.

Lees de rest van dit artikel op de site van de Volkskrant.

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl