“You are neither right or wrong because the crowd diasagrees with you. You are right because your data and reasoning are right. ”
Benjamin Graham

Mutatis mutandis

Door Pamela Hemelrijk

16 februari 2006

“Wat doe je daar?” “Ik? Ik schenk een glaasje wijn in.” “Zou je dat nou wel doen?” “Hoezo? Het is toch niet verboden?”

“Natuurlijk niet. Dit is een vrij land, en dat is maar goed ook. Je mag net zo veel glaasjes wijn inschenken als je wilt. Maar dat betekent nog niet dat je ook verplicht bent om wijn te drinken.”

“Maar dat spreekt toch vanzelf? Waarom wijs je me daar zo nadrukkelijk op? Als ik een boterham met pindakaas eet, ga je me dan ook omstandig uitleggen dat ik daartoe niet verplicht ben? Dacht je soms dat ik dat niet wist? Kom op, voor de draad ermee! Waarom doe je zo raar? Heb je er bezwaar tegen dat ik een glaasje wijn inschenk? Zeg dat dan gewoon!”

“Wat ben jij toch ongenuanceerd. De vrijheid om alcohol te drinken is een groot goed. Maar waar liggen nou precies de grenzen van die vrijheid? Dat is de grote vraag. Is het de rechter die die grens bepaalt? Of staat tussen wet en daad de moraal in de weg?”

“Nou moe! Als het de rechter niet is die die grens bepaalt, wie dan wèl? Ik dacht dat we daar nou juist een rechtsstaat voor hadden uitgevonden; om te voorkomen dat allerlei fanatici zelf voor rechter gaan spelen, en anderen met geweld hun wil opleggen! Aan welke moraal moet ik me dan volgens jou onderwerpen? De moraal van de geheelonthouders? Of de moraal van de Chevaliers de Tastevin?”

“Het gaat om elementair fatsoen. Je moet rekening houden met de gevoelens van anderen. En door openlijk te gaan zitten drinken krenk je een geheelonthouder in zijn diepste levensovertuiging. Waarom zou je die mensen nodeloos provoceren?”

“Nou, bijvoorbeeld om de Chevaliers de Tastevin niet voor het hoofd te stoten. Wijn is voor hen het heiligste der heiligen. Als ik hun 100 jaar oude Chateau de Rothschild kokhalzend afsla, met de mededeling dat het bocht is, dan trap ik nodeloos op hun ziel.”
“Kom nou. Die kunnen daar heus wel tegen.”

“O, dus de gevoelens van de Chevaliers de Tastevin, die hun liefde voor wijn aan niemand opdringen, daar mag ik schijt aan hebben? Maar de gevoelens van fanatieke geheelonthouders, die wijngaarden platbranden om anderen het drinken te beletten, die moet ik wel respecteren? Is dat jouw idee van fatsoen, gerechtigheid en moraal? Dat niet de wetten, maar de agressiefste brulapen de grenzen van mijn vrijheid mogen bepalen? Wat moeten de Chevaliers de Tastevin doen om jouw respect te verdienen? Clubhuizen van geheelonthouders in de fik steken soms?”

“Hoor eens: je bent onverantwoordelijk bezig! Als jij doorgaat met je provocatieve gedrink, dan gaan boze geheelonthouders in het buitenland al onze exportprodukten uit de schappen gooien. En dan worden Onze Jongens in Afghanistan door boze geheelonthouders gelyncht. Je wilt toch zeker niet Onze Jongens in Afghanistan in gevaar brengen? Je wilt toch zeker niet onze economie in het verderf storten? Dat wil je toch niet op je geweten hebben?”

“Let me get this straight: als fanatieke geheelonthouders straks Onze Jongens in Afghanistan gaan stenigen, dan is dat mijn schuld, omdat ik iets heb gedaan wat mijn goed recht is, namelijk een glaasje wijn inschenken? Who’s side are you on? Zal ik je eens wat zeggen? Ik heb helemaal geen trek meer in wijn. Ik ga op het platje zonnebaden in mijn bikini.”

“Wacht even! Zou je dat nou wel doen? Puriteinen ervaren dat als uitermate provocerend! Begrijp me goed: het mag wel, maar daarom hoeft het toch niet per se?”

Pamela Hemelrijk

Over de auteur

Pamela Hemelrijk (1947 - 2009) heeft twaalf jaar voor het ANP gewerkt als algemeen verslaggeefster, en tien jaar voor het Algemeen Dagblad, als feature-reporter en columniste.

Steeds meer conflicten met de hoofdredactie wegens het buiten hangen van de vuile was, en censuur op columns. Kreeg in 1995 een verbod om nog langer columns te schrijven over Srebrenica. (Hoofdredacteur: "Jij altijd met je gezeur over de waarheid, de hele waarheid en niets dan de waarheid; wij moeten hier een krant maken ja? Wij hebben hier te maken met de orde van de dag ja?")

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl