The road to serfdom

Door Pamela Hemelrijk

5 februari 2006

Duizenden werklozen, zo lees ik, hebben vorig jaar afstand gedaan van hun bijstandsuitkering om te voorkomen dat zij verplicht tewerk zouden worden gesteld. Zodra dat vooruitzicht dreigt, blijkt 10 a 20 procent van de steuntrekkers af te haken. Dàn maar geen uitkering.

Opgeruimd staat netjes, zou je zeggen. Dat zal dan wel de 20 procent zijn die zich dat kan veroorloven. Het soort dat in een BMW komt voorrijden bij de sociale dienst. Het soort dat er naast zijn uitkering een éénmans stucadoorsbedrijfje op na houdt onder het motto: ”Uw Plafonnetje Wit en de Rekening Zwart”. Met die lui hoeven we dus geen medelijden te hebben. Die overleven ook wel zonder uitkering. Anders zouden ze er niet zo gemakkelijk vanaf zien.

Het aantal fraudeurs bedraagt namelijk ook 20 procent (zo is becijferd.door een reïntegratiebureau dat er met zijn neus bovenop zit), en dat lijkt me geen toeval. “We weten dat ze frauderen, maar het blijkt vrijwel onmogelijk, zelfs met de nieuwe Wet Werk en Bijstand, om hun uitkering stop te zetten”, zei een woordvoerster van dat bureau in het Parool. Nog eens 30 procent bestaat volgens haar uit lui die in vakkringen “trajecttijgers” worden genoemd. Dat zijn “beroepssteuntrekkers”, zou je kunnen zeggen, die het werken principieel hebben afgezworen, en het parasiteren en afgewezen worden bij sollicitaties tot kunst hebben verheven. Ze kennen de wet vaak beter dan hun case-manager bij de sociale dienst, en glippen als palingen door het systeem. Op een kraak-website zag ik laatst zelfs een standaard-sollicitatiebrief, bij wijze van service aan de krakende klaploper: “Kopieer ‘m, stuur ‘m weg, en je wordt gegarandeerd niet opgeroepen voor een gesprek!”

Vroeger heette het dat we de zwakkeren geld moesten geven uit solidariteit en christelijke naastenliefde, maar nu wordt er ineens uit een heel ander vaatje getapt: nu moeten we ze geld blijven geven omdat ze ons anders gaan beroven!
Hoe aan deze geïnstitutionaliseerde waanzin ooit nog een eind moet komen – ik zou het niet meer weten. Want de vakbond maakt zich hevig ongerust over die 20 procent die nu heeft afgehaakt uit angst voor gedwongen tewerkstelling. De vakbond vreest dat die lui nu genoodzaakt zullen zijn “de criminaliteit in te gaan”. Dat klinkt als een onvervalst dreigement. Vroeger heette het dat we de zwakkeren geld moesten geven uit solidariteit en christelijke naastenliefde, maar nu wordt er ineens uit een heel ander vaatje getapt: nu moeten we ze geld blijven geven omdat ze ons anders gaan beroven! Als ik de vakbond goed begrijp zit er dus niks anders op dan die trajecttijgers tot hun dood toe te onderhouden, zonder daarvoor ooit enige tegenprestatie te verwachten.

“Na de roes van de verzorgingsstaat komt de kater van het fascisme”, heeft een wijs iemand eens gezegd. Ware woorden. Want om instorting van haar o zo menslievende verzorgingsstaat te voorkomen ziet de overheid zich nu genoodzaakt om dwangarbeid in te voeren! Het stopzetten van de aalmoesmachine blijkt immers niet meer mogelijk, want dan gaan al die steuntrekkers “de criminaliteit in”, en dan raken duizenden ambtenaren bij de sociale dienst hun baan kwijt, zodat zij op termijn ook genoodzaakt zullen zijn “de criminaliteit in te gaan”, etc. etc. Dus gedwongen tewerkstelling is nog de enige uitweg. Welkom in onze zorgzame heilstaat!

Om nog maar eens ons Theo te citeren: met zulke weldoeners heb je geen vijanden meer nodig.

Pamela Hemelrijk

Gerelateerde link:
- The Road to Serfdom in Cartoons

Over de auteur

Pamela Hemelrijk (1947 - 2009) heeft twaalf jaar voor het ANP gewerkt als algemeen verslaggeefster, en tien jaar voor het Algemeen Dagblad, als feature-reporter en columniste.

Steeds meer conflicten met de hoofdredactie wegens het buiten hangen van de vuile was, en censuur op columns. Kreeg in 1995 een verbod om nog langer columns te schrijven over Srebrenica. (Hoofdredacteur: "Jij altijd met je gezeur over de waarheid, de hele waarheid en niets dan de waarheid; wij moeten hier een krant maken ja? Wij hebben hier te maken met de orde van de dag ja?")

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl