Over Centralisering en Afscheiding

Door Hans-Hermann Hoppe

22 januari 2006

Prof. Hans-Hermann Hoppe verwerpt de politiek-correcte stelling dat centralisering goed en progressief is. Volgens Hoppe is secessie geen anachronisme. Integendeel, het is de meest vooruitstrevende historische kracht van onze tijd.

Een staat is een territoriale entiteit die over een dwangmonopolie beschikt. Het is een instelling die gerechtigd is om op een voortdurende en geïnstitutionaliseerde wijze de eigendomsrechten van private eigenaars te schenden en dit via onteigening, de heffing van belastingen en andere wettelijke regelingen. Aangezien overheidsvertegenwoordigers hun eigen belang nastreven, is het zo dat alle staten en regeringen van dit monopolie gebruik maken en dat ze een neiging vertonen om hun burgers altijd meer uit te buiten. Dit komt enerzijds neer op een uitbreiding van de interne regulering en een verhoging van de belastingen. Anderzijds leidt dit tot een territoriale uitbreiding. Het is dit laatste aspect dat ik hier zal toelichten.
 

'Aangezien overheidsvertegenwoordigers hun eigen belang nastreven, is het zo dat alle staten en regeringen van dit monopolie gebruik maken en dat ze een neiging vertonen om hun burgers altijd meer uit te buiten.'
Staten zullen altijd trachten om hun belastinginkomsten te verhogen en hun binnenlandse bemoeienis en regulering uit te breiden. Hierdoor komen ze evenwel in conflict met andere, concurrerende staten. De wedijver tussen staten als territoriale entiteiten met een dwangmonopolie is per definitie eliminerend. In een bepaald territorium kan er immers maar één entiteit zijn die over het monopolie van dwang beschikt en belasting heft. De concurrentiestrijd tussen verschillende staten leidt er dus toe dat er een tendens bestaat naar een verhoogde politieke centralisering en uiteindelijk naar één enkele wereldstaat.

Een terugblik op de geschiedenis van het Westen bevestigt deze stelling. In het begin van het millenium bestond Europa uit duizenden onafhankelijke politieke eenheden. Vandaag bestaan er enkel nog een paar dozijn. Toegegeven, er waren anderzijds ook decentraliserende krachten. Zo was er de voortdurende desintegratie van het Ottomaanse Rijk vanaf de zestiende eeuw tot aan de Eerste Wereldoorlog en de oprichting van het moderne Turkije. Vanaf de periode van zijn grootste expansie onder Karel V bevond het Habsburgse Rijk zich in een voortdurende staat van ontbinding, totdat het uiteindelijk verdween na de Eerste Wereldoorlog en het moderne Oostenrijk in 1918 werd opgericht. Nog zeer recentelijk stelden we met onze eigen ogen de implosie van het Sovjet-rijk vast. Vandaag bevinden zich meer dan een dozijn onafhankelijke staten op het gebied van de vroegere Sovjet-Unie. Het vroegere Joegoslavië bestaat nu uit Slovenië, Kroatië, Servië, Macedonië en Bosnië. Ook de Tsjechen en Slovaken zijn uit elkaar gegaan en hebben hun eigen staten opgericht. De overheersende tendens was evenwel juist de omgekeerde richting, namelijk de centralisering.

In de tweede helft van de 17de eeuw bestond Duitsland bijvoorbeeld uit zo’n 234 landen, 51 vrije steden en 1.500 onafhankelijke adelijke landgoeden. Reeds in het begin van de 19de eeuw was het totale aantal van deze drie entiteiten gedaald tot beneden vijftig. In 1871 vond de Duitse eenmaking plaats. In Italië was er een gelijkaardig scenario. Zelfs kleine staten kenden een geschiedenis van expansie en centralisering. Zwitserland begon in 1291 als een confederatie van drie onafhankelijke kantonstaten. In 1848 was het één federale staat met enkele dozijnen kantonale provincies geworden.
 

Hoofdkwartier van de VN binnenkort hoofdkwartier van de 'New World Order'?
Vanuit een globaal perspectief bekeken, is het daarenboven zo dat de mensheid meer dan ooit is geëvolueerd naar de oprichting van een soort van wereldregering. Zelfs voor de ontbinding van de Sovjet-Unie, oefenden de Verenigde Staten een hegemonie uit over West-Europa (in het bijzonder over West-Duitsland) en Japan en Zuid-Korea door de aanwezigheid van Amerikaanse troepen en militaire basissen, door de NATO- en SEATOpacten, door de positie van de Amerikaanse dollar als de sterkste internationale reservemunt, door de Amerikaanse centrale bank als de ‘lener’ en ‘de voorziener van liquiditeiten’ voor het gehele Westerse banksysteem en door instellingen zoals het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Wereldbank, en de recentelijk opgerichte Wereldhandelsorganisatie (WTO). Daarnaast is het zo dat onder deze Amerikaanse hegemonie, West-Europa zich politiek steeds verder heeft geïntegreerd. Met de recente oprichting van een Europese Centrale Bank en een Europese munt is de Europese Gemeenschap bijna voltooid. Gelijktijdig is de Noordamerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (NAFTA) een belangrijke stap in de politieke integratie van het Amerikaanse continent. Nu het Sovjet-rijk en zijn militaire dreiging is verdwenen, zijn de Verenigde Staten de enige en onbetwistbare militaire supermogendheid en ‘politiemacht’.

Politieke integratie versus economische integratie

Volgens de orthodoxe visie is centralisering in het algemeen een ‘goede’ en progressieve ontwikkeling. Desintegratie en secessie (afscheiding) zijn daarentegen een anachronisme, zelfs indien ze soms onvermijdelijk zijn. Aanhangers van deze visie stellen dat grotere politieke eenheden – en uiteindelijk één enkele wereldregering – leiden tot grotere markten en tot een toename van rijkdom. Zij wijzen erop dat de economische welvaart door de toegenomen centralisering enorm is verhoogd. Deze orthodoxe visie is evenwel niet correct. Ze illustreert enkel dat de geschiedenis altijd door de overwinnaars wordt geschreven. Vooreerst tonen correlatie of tijdelijke samenloop nog geen causaal verband aan. Daarnaast is het zo dat de verhouding tussen economische welvaart en centralisering niet alleen zeer verschillend maar bijna het omgekeerde is van wat de conventionele leer stelt.
 
'Volgens de orthodoxe visie is centralisering in het algemeen een ‘goede’ en progressieve ontwikkeling. [...] Deze orthodoxe visie is evenwel niet correct. Ze illustreert enkel dat de geschiedenis altijd door de overwinnaars wordt geschreven.'
Politieke integratie (centralisering) en economische integratie (de integratie van de markt) zijn twee totaal verschillende fenomenen. Politieke integratie houdt in dat de staat zijn belasting- en onteigeningsbevoegdheid over een groter territorium uitbreidt. Economische integratie is daarentegen de uitbreiding van de interpersoonlijke en interregionale verdeling van arbeid en marktdeelname. Door de heffing van belastingen en het reguleren van private eigenaars en marktinkomens handelen alle regeringen in principe contraproductief. Zij verminderen namelijk marktdeelname en de vorming van economische rijkdom. Er bestaat geen rechtstreekse relatie tussen territoriale omvang en economische integratie. Zwitserland en Albanië zijn allebei kleine landen. Zwitserland heeft een hoge mate aan economische integratie, Albanië niet. Zowel de Verenigde Staten als de vroegere Sovjet- Unie zijn enorm groot. Terwijl er evenwel in de Verenigde Staten sprake is van een grote verdeling van arbeid en van een hoge marktdeelname, was er bijna geen economische integratie in de Sovjet-Unie waar praktisch geen private eigendom van kapitaal bestond.

Centralisering kan dus gepaard gaan met economische vooruitgang of integendeel met een achteruitgang. Er is economische vooruitgang wanneer een minder belastende en regulerende regering zijn territorium uitbreidt ten koste van een regering die zijn onderdanen meer uitbuit. Indien het omgekeerde evenwel plaats vindt, impliceert centralisering economische desintegratie en achteruitgang.

Dit is het eerste deel van een artikel afkomstig van Secessie.nu

Prof. dr. Hans-Hermann Hoppe is hoogleraar economie aan de Universiteit van Nevada in Las Vegas (UNLV). Hij is hoofdredacteur van The Journal of Libertarian Studies en auteur van diverse boeken, waaronder Democracy – The God that Failed (Transaction, 2001).

Over de auteur

De anarcho-kapitalist Hans-Hermann Hoppe is professor in de Economie aan de University of Nevada in Las Vegas.

Hoppe windt er geen doekjes om, gaat recht op zijn doel af en houdt zich niet bezig met politiek correct woordgebruik. In zijn boek (2001) 'Democracy, the God that failed' bespreekt hij de vele manco's van dit algemeen gewaardeerde fenomeen en betoogt hij onder andere dat het democratische stelsel een kwalijke korte termijnstrategie bij bestuurders veroorzaakt.

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl