De afgunst van de SP

Door Redactie

1 oktober 2005

Helmut Schoeck liet in zijn sublieme studie Envy: a Theory of Social Behavior al zien dat afgunst of nijd een essentiële menselijke karaktertrek is. Afgunst is niet hetzelfde als jaloezie: wanneer je jaloers op iemand bent, wil je dat jij hebt wat de ander heeft. Afgunst daarentegen is een nog destructievere emotie: je wil niet zelf wat de ander heeft, maar je wil dat de ander niet langer kan hebben wat hij heeft, dat het kapot gaat of van hem afgepakt wordt ook wanneer jij daar zelf materieel niet beter van wordt of, sterker nog, als jij er zelf ook slechter van wordt.

Afgunst komt in alle culturen voor, van de meest primitieve waarin hekserij en voodoo nauw gelieerd zijn aan gevoelens van afgunst tot aan de moderne egalitaire democratieën die in feite de institutionalisering zijn van afgunst: niemand mag zo rijk zijn dat hij gevoelens van afgunst oproept, ook als anderen er niet slechter of zelfs juist beter van worden zoals op een vrije markt het geval zou zijn waarin er weliswaar misschien grotere verschillen zouden zijn, maar de arme mensen wel een betere kwaliteit van bijvoorbeeld gezondheidszorg zouden hebben dan zij in een egalitaire verzorgingsstaat hebben.

Puur socialistische, puur egalitaire samenlevingen zijn in feite de reductio ad absurdum van de idee om een samenleving te baseren op afgunst. Afgunst wordt hierin niet gezien als een negatieve emotie die elke mens voor zichzelf moet zien te overstijgen in het proces van volwassen wording, maar als een legitieme, zij het negatieve emotie die enkel kan worden uitgebannen door ervoor te zorgen dat mensen geen redenen meer hebben om afgunstig te zijn: een totaal egalitaire samenleving waarin niemand beter, mooier, rijker, charismatischer etc. is dan een ander is hierbij het absurde ideaal.

De Socialistische Partij liet vandaag een sterk staaltje van zulke afgunst en haar daarop gebaseerde politieke ideeën zien.

Nu.nl meldt:

DEN HAAG - De SP in de Tweede Kamer stelt dinsdag Kamervragen over de dienst van medisch specialisten, die patiënten tegen betaling een consult aanbieden zonder tussenkomst van een huisarts. SP-Kamerlid Agnes Kant wil tijdens het wekelijkse vragenuurtje opheldering van minister van Volksgezondheid Hans Hoogervorst (VVD). Ze vindt dat de positie van huisartsen wordt ondermijnd.

Volgens Kant leidt het initiatief tot een 'onacceptabele tweedeling in de zorg'. "Niet de medische noodzaak, maar de dikte van de portemonnee gaat bepalen wie als eerste wordt geholpen", vreest ze.

De Haarlemse organisatie Personal Health Services biedt de consulten in de vrije tijd van de medici aan voor 250 euro per uur, meldde De Telegraaf zaterdag. Nu is nog een verwijzing van de huisarts nodig om een specialist te spreken te krijgen. Kant vindt de privé-consulten 'onzinnig'. "Als deze specialisten tijd over hebben en meer willen werken, waarom doen ze dat dan niet in de reguliere zorg?"
Bart Croughs schreef eerder een genadeloze analyse van het soort gedrag dat de SP hier vertoont:
In het recente rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau staat een opmerkelijke passage over de gevolgen van de heersende gelijkheidsideologie. 'Burgers zoeken het beste voor zichzelf: ruime woningen in een aangename omgeving, technisch geavanceerde medische behandelingen zonder wachtlijst, kwaliteitsonderwijs voor hun kinderen, en filevrije recreatie.' De aanbieders van zulke diensten staan al klaar, 'maar deze markt wordt door de overheid, overigens op respectabele gronden, aan banden gelegd.'

Wat zouden die 'respectabele gronden' kunnen zijn? Wat is er respectabel aan om te verhinderen dat mensen geavanceerde medische behandelingen zonder wachtlijst kunnen krijgen? Wat is er zo prachtig aan files dat recreatie zonder files taboe wordt verklaard? Wat is er zo verwerpelijk aan kwaliteitsonderwijs dat het tegengewerkt moet worden?

Neem de privé-klinieken die het lef hebben geavanceerde medische behandelingen zonder wachtlijst aan te bieden, en die door de staat fanatiek worden tegengewerkt. De reden van de tegenwerking: 'er moet worden voorkomen dat er een tweedeling in de zorg ontstaat'. Ook als anderen daarvan geen directe hinder hebben, is behandeling zonder wachtlijst voor mensen die zich dat kunnen permitteren niet toegestaan, aldus liet minister Borst vorig jaar weten.

'[Het kind dat de fiets van zijn broertje kapot maakt omdat hij zelf geen fiets heeft] is nog te onschuldig om te pretenderen dat dit een daad van rechtvaardigheid is [...]Om zoiets te verzinnen moet je eerst volwassen en progressief worden.'
Kortom: als niet iedereen het geld heeft om een goede medische behandeling zonder wachtlijst te kunnen betalen, dan maar liever niemand. "Dan maar liever allemaal arm", aldus een gevleugelde uitspraak van Mulisch uit zijn Cuba-tijd. Dan maar liever allemaal op de wachtlijst, aldus zegt de staat het Mulisch na. Dan maar liever allemaal in de file. Dan maar liever allemaal naar middelmatige scholen.

Het is de mentaliteit van het pruilende kind dat, omdat hij zelf geen fiets heeft, ook de fiets van zijn broertje kapot maakt zodat die tenminste ook niet kan fietsen. Het grote verschil: het kind is nog te onschuldig om te pretenderen dat dit een daad van rechtvaardigheid is; de gedachte dat hij de wereld een dienst bewijst met z'n destructieve afgunst, dat zijn daad gerechtvaardigd is 'om te voorkomen dat er een tweedeling in het fietsen ontstaat', komt niet bij 'm op. Om zoiets te verzinnen, daarvoor moet je eerst volwassen en progressief worden. Lees verder.


Gerelateerde links:
- Bart Croughs: Stop de SP!
- De zes wonderen van het socialisme

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl