“Puritanisme. De gekmakende angst dat iemand, ergens op aarde gelukkig zou zijn”
H.L. Mencken

De ophef rond fijnstof

Door Theo Richel

8 augustus 2005

Bij de presentatie van de Milieubalans 2005 (zie hier) maakte Milieu- en Natuur Planbureau directeur Klaas van Egmond gewag van 18.000 mensen die tien jaar te vroeg zouden sterven als gevolg van de vervuiling met fijn stof - ieder jaar weer. Dat is volgens Trouw (hier) 13% van alle sterfgevallen in Nederland en het is daarmee een groot probleem. Waar is dat cijfer op gebaseerd?

In de Milieubalans is het cijfer niet terug te vinden, daar concludeert men dat 12% van de totale ziektelast (dus niet alleen sterfte, maar sterfte plus ziekte) veroorzaakt wordt door milieufactoren, maar dat is dan niet alleen fijn stof, maar ook UV-straling, ozon en geluid. In Trouw wordt gewezen naar een publicatie waarin het allemaal wordt uitgelegd, maar twee maanden later ligt deze volgens een voorlichtster van het MNP nog immer bij de drukker. In de medische wereld verlies je je geloofwaardigheid als je je onderzoeksresultaten rondbazuint voordat ze officieel zijn gepubliceerd, maar het voorzorgsprincipe vrijwaart een mens natuurlijk van dergelijke muizenissen.

In menige publicatie over fijn stof wordt gewezen op de overeenkomsten met rook. Nu vereist roken jaarlijks in Nederland ongeveer 20.000 doden en volgens Van Egmond is de fijn stof problematiek dus bijna even groot. Misschien is dat waar, maar je krabt toch wel even je hoofd temeer omdat vooral auto's aangewezen worden als belangrijke producenten van fijn stof. Zo voert Milieudefensie actie tegen de vervuiling die dagelijks 17.000 auto's veroorzaken in de Haagse Veerkade. Maar op deze (Duitstalige) website wordt een straat beschreven in Hannover waar dagelijks 30.000 auto's door gaan. Hun totale fijn stof productie komt overeen met één kettingroker iedere 70 meter. Volgens de auteur wordt de fijn stof problematiek nogal overdreven.

Dat meent ook onderzoeker Suresh Moolgavkar. In deze publicatie bespreekt hij de verschillende studies die ten grondslag liggen aan de normen zoals die (In de VS) gelden voor fijn stof en concludeert dat de bewijsvoering te kort schiet (hier). Onderzoekers Gary Koop en Lise Tole komen tot een vergelijkbare conclusie: volgens hun berekening is er zelfs een reële mogelijkheid dat luchtverontreiniging in het geheel geen of zeer weinig doden vergt (hier en hier). Ook Joel Schwartz denkt dat de fijn stof-problematiek wordt overdreven (hier en hier).

Over de auteur

De auteur is redacteur/ vormgever van de Groene Rekenkamer.

Deze organisatie, waarin vijf organisaties zich gebundeld hebben, wil politici en het publiek graag voorrekenen dat een wetenschappelijke benadering van de milieuproblematiek meer gezondheid voor mens, dier en milieu kan betekenen.

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl