“Vrijheid is niet een middel naar een hoger politiek doel. Het is het hoogste politieke doel.”
Lord Acton

The Power of Nightmares

Door Redactie

27 juli 2005

Zouden we bezorgd moeten zijn over de dreiging van georganiseerd terrorisme, of is het slechts een fantoomdreiging die gebruikt wordt om de maatschappij onder controle te houden?

In het verleden schotelden politici ons droombeelden voor van een betere wereld. Nu beloven ze ons te beschermen tegen nachtmerries. De meest angstaanjagende hiervan is de dreiging van een internationaal terreurnetwerk. Maar net zoals de dromen niet waar waren, zijn ook de nachtmerries dat niet.

Een nieuwe documentairereeks, The Power of Nightmares, onderzoekt hoe het idee dat we bedreigd worden door een verborgen en georganiseerd terroristisch netwerk een illusie is. Het zou slechts een mythe zijn die zich zonder skepsis heeft verspreid door de politiek, de veiligheidsdiensten en de internationale media.

The Power of Nightmares, een drie-uur-durende BBC-documentaire geregisseerd door Adam Curtis, onderzoekt de oorsprong in de jaren 1940 en 1950 van Islamitisch fundamentalisme in het Midden-Oosten en neo-conservatisme in Amerika, parallellen tussen deze twee bewegingen, en hun effect op de wereld vandaag. Deze film is misschien wel de belangrijkste film over 'de Oorlog op Terrorisme' sinds de gebeurtenissen van 11 september. De film is intellectueel uitdagender, historisch diepgaander, en provocatiever dan ieder van zijn rivalen, waaronder Farenheit 9/11.

Maar hoewel de de film is getoond in Cannes en op een aantal filmfestivals in Amerika, heeft de film nog altijd geen Amerikaanse distributeur gevonden, en om begrijpelijke redenen. De documentaire stelt dat Al Qaida grotendeels een fantoom van de verbeelding van het Amerikaanse defensieapparaat is. The Power of Nightmares tracht niets minder dan de laatste paar decennia van de Amerikaanse buitenlandse politiek te analyseren, vanaf de dreiging van de Sovjets, tot de huidige dreiging van Al Qaida, om te laten zien dat de neo-conservatieven in het Amerikaanse buitenlandse beleid establishment deze dreigingen ruim hebben overdreven in hun kruistocht om de wereld te hervormen in het beeld van Amerika.

In de midden van het verhaal staan twee groepen: de Amerikaanse neo-conservatieven en de radicale Islamisten. Beide waren idealisten die onstonden uit het falen van de progressieve droom om een betere wereld te bouwen. En beide hadden een zeer vergelijkbare verklaring voor wat dit falen veroorzaakte. Deze twee groepen hebben de wereld veranderd, maar niet op de manier die zij voor ogen hadden. Samen creëerden zij het huidige nachtmerriebeeld van een georganiseerd terroristisch netwerk. Een fantasie die, zoals politici vervolgens ontdekten, de macht en authoriteit van politici herstelde in een gedesillusioneerd tijdperk. De politici die de duisterste angsten predikten werden het machtigst.

De opkomst van de politiek van angst begon in 1949 met twee mannen wier radicale ideëen de aanval van 11 september zouden inspireren en die de neo-conservatieve beweging die Washington domineert zouden beïnvloeden. Beide heren geloofden dat de moderne liberale vrijheden de banden die de maatschappij bij elkaar hielden aan het eroderen waren. De twee bewegingingen die zij inspireerden probeerden, op hun eigen verschillende manieren, om hun maatschappijen van dit verval te redden.

Maar in een tijdperk van groeiende desillusionering met de politiek, wendden de neo-conservatieven zich tot angst om hun visie na te streven. Zij zouden een verborgen netwerk van kwaad creëeren, gecontroleerd door de Sovjet Unie, dat alleen zij konden zien. De Islamisten daarentegen werden geconfronteerd met het weigeren van de massa om hun droom te volgen, en zij begonnnen zich tot terrorisme te wenden om de massa te dwingen om 'de waarheid te zien'.

The Power of Nightmares bestaat uit drie delen, en is on line te bekijken dankzij The Internet Archive. Ieder deel is ca. 185 MB per MP4-bestand. Bestanden van hogere kwaliteit zijn ook beschikbaar.

I: Baby It's Cold Outside
II: The Phantom Victory
III: The Shadows In The Cave

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl