Bolletjes, bolletjes, bolletjes

Door Sven Andersson

21 maart 2002

Hebben we het over het patroon van de stoffen voor de nieuwe zomercollectie 2002? Nou nee, iedereen weet het inmiddels, van de hoofdstedelijke 'scene' tot de plattelandsvrouwenvereniging in Almelo, om maar eens wat te noemen. De coke stroomt het land in als ware het het gelijknamige bruine frisdrankje. Als we de berichten mogen geloven tenminste. Het lijkt een belangrijk thema te worden in de verkiezingsstrijd, en dat komt het waarheidsgehalte niet altijd ten goede zoals we weten.

Maar laten we er even van uitgaan dat dit waar is, dan is de vraag nu hoe erg dit is. Afgaande op de publiciteit lijkt cocaïne wel volksvijand nummer 1. Geen moorden, geen verkrachtingen of berovingen, maar een opwekkend poedertje waar geen stier met vleugels tegenop kan. Ik heb me enigszins verdiept in de literatuur over dit middeltje, en op de keper beschouwd kan het volgens de deskundigen weinig kwaad. Zolang je het spul tenminste niet met ammoniak te lijf gaat en vervolgens in een pijp stopt om het op te roken. Zoals je alcohol ook bij voorkeur niet via een injectiespuit tot je dient te nemen. Toch hoor je weinig stemmen opgaan over een drooglegging. Gelukkig maar.

Jaren geleden was er via de officiële infolijn van het Jellinek al te horen dat het goedje niet goed voor de tanden was (zoals snoepgoed) en dat je een betrouwbare dealer moest zien te vinden om een zo zuiver mogelijke kwaliteit te krijgen. Sommige zgn. versnijdingen zijn nl. schadelijker dan het spul zelf. Aldus het advies. Voorwaar geen volksvijand nummer 1 zou je dus denken. En die (schadelijke) versnijdingen worden uiteraard voornamelijk in de hand gewerkt door een repressief beleid. Bij voldoende beschikbaarheid van een product daalt de prijs en is er ook geen reden te gaan versnijden.

We weten dat veruit de meeste gebruikers van cocaïne het goedje recreatief gebruiken. Men neemt af en toe een lijntje in het weekeinde of op een feestje, en men kan hier goed mee omgaan. Zoals ieder weldenkend mens goed kan omgaan met genotmiddelen als alcohol, tabak en koffie. Excessen zijn er overal, maar dit betreft een zeer kleine minderheid. Door de media aandacht en het opportunisme van politici krijgen deze excessen echter meer aandacht dan procentueel gezien gerechtvaardigd is. Junks, alcoholisten en zwervers zijn een dankbaarder item voor een reportage dan mensen die gewoon hun werk doen en af en toe een borrel of een lijntje nemen. Bovendien zal een geslaagde zakenman of -vrouw wel oppassen om in de media toe te geven dat men wel eens cocaïne gebruikt. Er rust immers
nog steeds een taboe op, en niet te vergeten, het is illegaal. Geen goede PR dus.

De schadelijkheid valt dus in het algemeen reuze mee. Je kunt discussieren over de 'wenselijkheid' van het gebruik van drugs, waarbij alcohol dan uiteraard wel betrokken zou moeten worden, als je dit op een consequent wijze wilt doen. Die discussie wil ik hier niet gaan voeren, omdat dit nauwelijks relevant is voor de huidige problematiek.

Waar het om gaat is dat zo ongeveer het gehele justitiële apparaat, waaronder ik voor het gemak ook maar even politie, douane, marechaussee en particuliere beveiligers reken, ingezet wordt om de bolletjesslikkers te bestrijden. De aanslag die dit pleegt op de cellencapaciteit en de toch al overbelaste rechtbanken is evident. De vraag is nu hoe wenselijk dit is. Immers, we kennen allemaal het prioriteitenbeleid van politie en justitie. Wie heeft er niet de dooddoener gehoord dat het misdrijf waarvan men het slachtoffer is geworden 'geen prioriteit' heeft? Die prioriteit ligt nu bij het stokpaardje 'bolletjes'. Dit betekent dat er voor de (gewelddadige) misdrijven waar de burger de meeste last van heeft nóg minder tijd en prioriteit is.

Wat wil men bereiken met dit offensief? Mensen tegen zichzelf beschermen die ervoor gekozen hebben dit middel tot zich te nemen? Je zou toch mogen aannemen dat iedereen die dit wil kan beschikken over informatie omtrent de eventuele risico's van het gebruik. Dan is het toch aannemelijk dat men kennelijk een bewuste keuze heeft gemaakt. Nog los van de vraag of de overheid zich zou moeten bemoeien met een dergelijke individuele keuze, vraag ik me af of het gerechtvaardigd is om zoveel gemeenschapsgeld en capaciteit te besteden aan het 'redden' van mensen die helemaal niet 'gered' willen worden.

Degenen die dat wel willen kunnen bij het Jellinek en vele andere hiertoe in het leven geroepen instanties terecht. Bovendien moet hier worden opgemerkt dat cocaïne in de oorspronkelijke (poeder) vorm niet verslavend is, althans niet meer dan chocola of coca-cola. Iets wat goed bevalt is voor herhaling vatbaar, maar op die gronden kun je alles wel verbieden wat als prettig ervaren wordt. Een lichamelijke verslaving met ontwenningsverschijnselen doet zich hier niet voor, dus iedereen die het spul niet (langer) wil gebruiken kan dit eenvoudig bewerkstelligen door het niet (meer) te nemen. Dus de hulpverleners zullen de meeste (ex-)gebruikers dus nooit zien. Wat men wel ziet zijn junks die naast heroïne de basepijp ontdekt hebben, en die zaten over het algemeen al in die hulpverleningscirkel door hun heroïnegebruik.

Het lijkt mij wenselijk dat de overheid zich toelegt op het beschermen van de burger tegen geweldsmisdrijven en diefstal, in plaats van tegen genotmiddelen. Daar kunnen de meeste mensen namelijk zelf heel goed mee omgaan. Je zult altijd mensen houden die ergens niet mee om kunnen gaan, of het nou gaat om drugs, alcohol, 'de maatschappij', of het leven als zodanig. De vraag is of de rest van de maatschappij aangepast moet worden aan deze 'drop-outs' of andersom. Ik wil niemand 'laten vallen' en er zal ook voor deze mensen een goed beleid moeten komen, maar het is toch wat van de gekke dat deze groep het justitiële beleid domineert, met alle gevolgen en kosten van dien. Ik vraag me zo onderhand af wat meer kost, de als motivatie gebruikte directe 'schade' door cocaïne gebruik, of de bestrijding hiervan door de overheid.

En laten we wel wezen, de schade door diefstal alsmede de onderlinge strijd tussen drugsbendes, door de overheid dankbaar gebruikt om draagvlak te creëren bij de burger, zijn in belangrijke mate te wijten aan het repressieve beleid van de overheid. Bij legalisatie zijn er geen bendes meer en hoeven junks niet meer te stelen om aan hun portie drugs te komen. Overigens gaat het bij deze diefstalschade voornamelijk om het verkrijgen van heroïne, teneinde de lichamelijke onthoudingsverschijnselen te voorkomen. Niet zozeer om cocaïne, aangezien met bij onthouding hiervan niet ziek wordt.

Zover zijn we voorlopig nog niet, en ook aan legalisatie zitten wellicht nadelen die eerst goed uitgewerkt moeten worden. Dat doet echter niet af aan het feit dat het waar het cocaïne betreft, want daar gaat het hier om, de huidige enorme inzet en kosten niet gerechtvaardigd zijn. De geclaimde schade staat niet in verhouding tot de ontstane hype, en zoals iedereen weet is het uitroeien van het gebruik een illusie. Bovendien is het zeer onwenselijke neveneffect dat er geen mankracht en geld meer is voor het bestrijden van veel ernstiger zaken.

Als u dus weer eens tevergeefs bij de politie aanklopt, of die overvaller een week later weer op straat ziet lopen weet u waar het door komt. Die bolletjes spreken leuk tot de verbeelding, maar we zitten hier niet te wachten op een soort 'Miami Vice', wél op een overheid die eens luistert naar de problemen van de burger.

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl