“One cannot understand liberalism without a knowledge of economics. For liberalism is applied economics; it is social and political policy based on a scientific foundation.”
Ludwig von Mises

Manifest Marktwerking en Zorg

Door Mik Brokke

13 november 2004

De huidige situatie in de zorg is ontoelaatbaar. Mensen die sterven op wachtlijsten, mensonwaardige toestanden in verzorginghuizen, ziekenhuizen die op technologisch gebied steeds verder achterlopen op het buitenland. De overheid tracht al tientallen jaren de zorg op orde te brengen maar zakt juist steeds verder weg in het moeras. Het wordt hoog tijd dat nieuwe wegen om de zorg te verbeteren worden bewandeld. Marktwerking werkt ook in de zorg.

De zorgvrager is een klant, hij is bezorgd over zijn gezondheid of ziekte en heeft dus behoefte aan (preventieve) zorg. De zorgvrager maakt gebruik van de kennis en kunde van professionele zorgverleners. Voordat je een verzekering afsluit kun je rustig de tijd nemen om de verschillende zorgpakketten met elkaar te vergelijken en diegene te kiezen die het beste bij je past. Of te wel: voor de zorg is een markt. Voor de heilzaamheid van de marktwerking, om problemen in de zorg op te lossen zijn vele aanwijzingen, kijk naar Duitsland, België, Nieuw Zeeland of Taiwan en vele andere landen met een iets liberaler zorgbeleid dan Nederland en de positieve effecten zijn duidelijk; geen wachtlijsten, betere kwaliteit van de zorg tegen lagere prijzen. Indien het marktprincipe verder wordt doorgevoerd zijn de volgende positieve effecten te verwachten;

Meer samenwerking
Samenwerking en samenhang zijn wat de zorg juist méér nodig heeft. Door samenwerking kan de zorg beter op de zorgvrager worden gericht, integraal worden gegeven en kunnen wachtlijsten beter worden aangepakt (ketenzorg). Bundeling van krachten is belangrijk evenals een gewenste spreiding in het land (ziekenhuizen). In de vrije markt is samenwerking vanzelfsprekend. Op de vrije markt komt bijna geen product of dienst tot stand zonder intensieve samenwerking. Men kan zich in een competitieve omgeving gewoon niet veroorloven om zich op te sluiten in de eigen ‘paleisjes’ zoals dat nu gebeurt.

De zorg wordt goedkoper
De markt met een vraag- en aanbodzijde is de beste manier om kosten in de hand te houden. In de huidige situatie is er ernstig tekort aan zorg . Hierdoor staan de prijzen voortdurend onder druk en zullen dus steeds verder stijgen. Bij een marktsituatie zal het aanbod van zorg snel toenemen waardoor prijzen kunnen dalen. Marktwerking houdt consumptie in de hand dit omdat er een directer verband is tussen de zorg die je afneemt en de prijs die je daarvoor betaalt. Overigens wordt zeer ten onrechte beweerd dat de VS het voorbeeld is van zorg die grotendeels is overgelaten aan de vrije markt.

Betere kwaliteit
Het marktprincipe betekent meer aanbod van zorg voor een lagere prijs. Het is zeker dat spelers op de vrije markt zoveel mogelijk kosten zullen besparen op zaken die de kwaliteit niet of nauwelijks ten goede komen en dus zullen zorgdragen voor een betaalbare zorg. Want als zij het niet doen doet de concurrentie het wel. Kritische geluiden van de Inspectie voor de Gezondheidszorg over de kwaliteit van privé-klinieken moeten met een korreltje zout worden genomen aangezien men zingt voor eigen parochie en hun zogenaamde kwaliteitsstandaards wellicht niet overeenkomen met wat de zorgklant belangrijk vindt. Beter kan men aan de zorgklanten zelf vragen hoe zij de dienstverlening beoordelen en met objectieve cijfers komen over bijvoorbeeld medische missers.

Minder bureaucratie
Marktwerking leidt tot minder bureaucratie. Een marktpartij zal altijd trachten om zogenaamde overhead of bureaucratie kosten zo laag mogelijk te houden. Dit in tegenstelling tot de huidige situatie waarin iedereen vecht om zijn eigen afdeling zo groot mogelijk te maken zodat men zoveel mogelijk budget krijgt. Het is een groot verschil of je de overheid moet overtuigen van je eigen nut of de zorgklant. De overheid is geheel niet capabel om dit te beoordelen. Het enige wat men kan doen is trachten de vrije markt situatie na te bootsen om de bureaucratie in de hand te houden. Waarom dan niet gelijk overlaten aan de markt?

Meer oog voor lange termijn
Preventie, bij uitstek dat onderdeel van de zorg dat zich richt op de lange termijn, zal meer aandacht krijgen. Meer investeren in preventie kan op termijn enorme gezondheidswinst opleveren. Omdat verzekeraars zich graag de kosten van dure operaties willen besparen zijn zij gebaat bij preventieve zorg en wil men tevens de zorgklant zo lang mogelijk laten leven om zo lang mogelijk premies te kunnen innen.

Zorg op maat
Mensen verschillen dus ook hun behoefte aan zorg. De één wil persé alleen op een luxe kamer liggen en het allerbeste eten, de ander neemt genoegen met minder. De markt zal zich net als in andere sectoren met name richten op zorg voor de massa. De markt voor de rijkste burgers is te klein en het is dus veel lucratiever om je zorg aanbod af te stemmen op de massa. Net zoals dat gebeurt in de markt voor telefonie, computers, schoenen, voeding zorgt dat voor een overvloed aan keuzes tegen betaalbare prijzen. Kortom; de zorgverlening zal zich meer gaan richten op de individuele behoeften, de kwaliteit verbeteren en de prijzen zullen dalen.

Mik Brokke

Gerelateerde links:
- De Zorg is Geen Markt
- De markt zorgt ervoor

Stichting MeerVrijheid
webmaster@meervrijheid.nl